آزره بامیانی

سانسور رسانه ها در بامیان

2012-01-23T14:21:00.000+04:30

نشریه مستقل نگاه جوان(قبلا به نام صدای جوان بود اما اخیرا بدلیل وجود داشتن نشریه به همین نام در وزارت اطلاعات و فرهنگ کشور ،به نام نگاه جوان ثبت شد) یکی از رسانه های چاپی بامیان است که توسط گروهی از جوانان این ولایت، از یازده ما بدینسو در سراسر این ولایت به نشر می رسد.
دوستانی که در بامیان هستند می دانند که همکاران این رسانه در نوشته هایشان از کم کاری های بعضی مسئولین انتقاد می کردند و به تحلیل وضعیت زندگی مردم این ولایت از زاویه های مختلف می پرداختند.
بر اساس گفته های مسئولین ماهنامه نگاه جوان، شماره یازدهم این نشریه زمانی که در کابل چاپ شده و به بامیان رسیده است، قبل از اینکه به دست آنها برسد به دلایل نا معلومی مفقود گردیده است.

براساس اظهارات موتروانی که مسئولیت انتقال نشریه از کابل به بامیان را داشت؛ زمانی که وی به بامیان می رسد شخصی نشریه را از او گرفته و رفته است.

اما مسئولین نشریه نگاه جوان می گویند که هیچ کدام از همکارانشان نشریه را نگرفته اند.
به این می گویند سانسور حرفه ای رسانه ها!
بسیار جای تاسف است که اینگونه مشکلات فراروی فعالیت های جوانان در بامیان وجود دارد و بعضی اشخاص تلاش دارند تا به هر نحوی صدای مردم را خفه کنند.
اینک سوال اینجاست که چه کسانی در اینگونه قضایا دخیل هستند و آیا می توان با دوام این وضعیت به آینده رسانه های بامیان امیدوار بود؟؟؟؟

علت تسلیم شدن طالبان بغلانی به حکومت محلی بامیان در چیست؟؟؟

2012-01-18T23:00:00.000+04:30

امروز پنج نفر از مخالفان مسلح دولت که مربوط به گروه طالبان هستند بر اثر تلاش های ریاست امنیتی ملی بامیان به پروسه صلح پیوستند البته به گفته خودشان!

جنرال جمعه گلدی یاردم قوماندان امنیه بامیان در مراسمی که بخاطر خوش آمد گویی از برادران ناراضی(به اصطلاح حکومتی ها) برگزار شده بود در جمعی از خبرنگاران، پیوستن این پنج فرد مسلح را در تحکیم ثبات و امنیت در بامیان موثر دانسته و گفت که این مسئله باعث تشویق دیگر مخالفان خواهد شد تا سلاح های شان را به زمین گذاشته و زندگی مسالمت آمیزی را در پیش گیرند.

چندی قبل نیز سه تن از مخالفان مسلح دولت مربوط به گروه طالبان که در ولسوالی تاله و برف ولایت بغلان فعالیت می کردند به قوماندانی امنیه بامیان تسلیم شدند.ما شاهد هستیم که فعالیت های این مخالفان هر ازگاهی به ولایت بامیان هم سرایت می کند و مناطق مانند سیغان و کهمرد را نا امن می سازد.

اما آنچه شک بر انگیز است، تسلیم شدن طالبان ولایت بغلان به حکومت محلی بامیان است.

چرا این مخالفان به حکومت محلی ولایت بغلان که ولایت خودشان است تسلیم نمی شوند؟

آیا در ولایت بغلان زمینه مساعد نیست تا آنها به دولت تسلیم شوند؟

یا تمامی کسانی که به حکومت محلی بامیان تسلیم می شوند جنایتکارانی اند که در ولایت بغلان دست به جنایت های بزرگ زده اند و در صورت تسلیم شدن به دولت محلی آنجا ،مورد محاکمه قرار گرفته و روانه زندان ها می گردند؟

و یاهم مسائل پشت پرده ای ای وجود دارد که مخالفان مسلح دولت که در ولایت بغلان فعالیت می کنند، به حکومت محلی بامیان تسلیم می شوند؟

از کجا معلوم که این افراد با تسلیم نمودن چند میل سلاح کهنه و از کار افتاده، به بهانه پیوستن به پروسه صلح در سراسر ولایت بامیان جاگزین نگردیده و در سدد گسترش نا امنی ها به دیگر مناطق بامیان نباشند؟

طی ده سال اخیر که آقای کرزی بر مردم افغانستان حکومت میکند با وجودیکه بامیان صلح و امنیت کامل داشت هیچ گونه توجهی به بازسازی و انکشاف آن صورت نگرفت. با این حال اگر بامیانی که مردم آن سالها در صلح و آرامش زندگی کرده اند، نا امن گردد مورد توجه حکومت مرکزی قرار خواهد گرفت و یا مردم آن با وجود معادن بزرگ دست نخورده،بیشتر از پیش بدبخت، دربدر و فقیر خواهند شد؟؟

واضح است که در آن زمان حکومت مرکزی هم تبعیضش را نسبت به بامیان افزایش میدهد و آنگاه خواهد بود که بامیان باری دیگر به دوره ی بدبختی ها و سیاه روزی ها بر می گردد.

چه زیبا گفته بود شهید جواد ضحاک(صدای رسای عدالت خواهی مردم بامیان) که حکومت مرکزی حتی نسبت به کوه های بامیان هم تبعیض قائل هست. او درک کرده بود تا زمانی که حکومت فقط در اختیار یک قوم خاص باشد و دیگر اقوام ساکن در کشور در آن سهمی نداشته باشند، مسلما حقوق اقلیت ها پامال خواهد گردید.

به هر حال امید می رود که مقامات محلی بامیان در شرایطی که جنگ و نا امنی در بسیاری از مناطق کشور گسترش یافته و همه روزه با انفجارهای بزرگ انتحاری ده ها تن از هموطنان بیگناه ما جان های شان را از دست می دهند، بسیار محتاطانه عمل کنند تا شهروندان بامیان شاهد آنروز نباشند که بامیان(اولین ولایتی که ولایت صلح اعلان شد) به سوی نا امنی ها کشانیده شده و زندگی آرام مردم آن به وحش و ترس تبدیل گردد.

آیا بازداشت عبدالله برات باعث خاموش شدن صدای عدالت خواهی در بامیان خواهد شد؟؟؟

2011-12-27T10:10:00.000+04:30

شب گذشته عبدالله برات کسی که در سالیان اخیر با حرکت های مدنی نمادین و طنز آمیز از کم کاری ها و نا کار آیی حکومت محلی و مرکزی در بامیان انتقاد می کرد، به همراه داوود وصل یکی از همکارانش، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند و تا هنوز در توقیف خانه سرد و بی بخاری قوماندانی امنیه این ولایت بسر می برند.

عبدالله برات شخصی است که از بین جامعه همیشه محروم بامیان سربلند کرده و سالهاست که با راه اندازی حرکت های مدنی درد و رنج مردم خود را فریاد کرده است.

گاهی سرک گاهگل کرد تا نشان دهد که مردم بامیان چه سختی هایی را از نبود سرک پخته در این ولایت متحمل می شوند، زمانی دیگر به یک خر بخاطر خدمتی که به مردم بامیان در قسمت آب رسانی کرده بود، تقدیر نامه داد، در ادامه فعالیت هایش بدلیل تاریکی شهر بامیان و فعال نشدن برق شهری آن در طول ده سال حکومت آقای کرزی، الیکینی را بر چوک سر بازار این ولایت نصب کرده و آن را بنام چوک الیکین مسمی کرد و چندی قبل نیز در مراسم انتقال مسئولیت های امنیتی، دو دانه الیکین را به حیث تحفه به وزیر انرژی و آب کشور فرستاد تا به وی بگوید که مردم بامیان هنوز هم برای روشن کردن خانه هایشان از الیکین استفاده می کنند.

فعالین مدنی در بامیان مسائل سیاسی را در بازداشت عبدالله برات و داوود وصل دخیل دانسته و می گویند که برخی مقامات محلی بامیان در صدد آن بر آمده اند تا حرکت های مدنی را کمرنگ ساخته و فریاد عدالت خواهی مردم را خفه کنند.

ابتهاج حجتی استاد دانشگاه بامیان و یکی از فعالین مدنی بامیان روز گذشته طی کنفرانس مطبوعاتی گفت که فعالین مدنی این ولایت در وضعیت بحرانی بسر می برند و از چند روز بدینسو توسط بعضی قدرتمندان تهدید نیز شده اند که در صورت لزوم نام این اشخاص را افشا خواهند کرد.

به گفته وی؛ فعالین مدنی در معرض تهدیدات جدی قرار دارند و هر آن ممکن است با حادثه ای روبرو شوند اما با وجود اینکه آنها عریضه ای را مبنی بر اینکه فعالین مدنی احساس عدم مصئونیت می کنند به دفتر والی بامیان و ارگان های امنیتی این ولایت فرستاده اند، لیکن تا هنوز هیچ اقدامی در این زمینه صورت نگرفته است.

اینک که حکومت در برابر ناهنجاری ها و بی عدالتی ها سکوت کرده است، مسئولیت فرهنگیان و قلم بدستان بامیانی است که با استفاده از قلم دست داشته شان در مبارزه با بی عدالتی ها سهم بگیرند و ناگفته های جامعه را با زبان قلم فریاد کنند زیرا سکوت دیگر بس است!!!!

بامیان یکبار با رفتن ضحاک شهید در سکوتی مطلق فرو رفت، اما اینبار نباید سکوت کرد، چون سکوت در برابر بی عدالتی ها، از حکومت مردمی نظام دیکتاتوری خواهد ساخت.

طالبان در قتل شهید ضحاک هدفی جز خاموش ساختن صدای حق خواهی مردم بامیان نداشتند که متاسفانه به هدف شوم شان رسیدند و صدای رسای عدالت طلبی مردم رنج کشیده ما را خاموش ساختند.

اما اینبار بازداشت فعالین مدنی توسط مقامات حکومتی بامیان با چه هدفی صورت گرفته است؟

آیا مقامات حکومتی بامیان نیز می خواهند که دیگر مردم صدایی بلند نکنند؟

آیا بازداشت عبدالله برات باعث خواهد شد که دیگر حرکت های مدنی در بامیان صورت نگیرد؟

و ده ها سوال از این قبیل...

لیکن آنچه در شرایط فعلی لازم و ضروری به نظر می رسد اینست که روشنفکران،فعالین مدنی، فرهنگیان و تمامی اقشار مردم بامیان خصوصا نسل جوان جامعه، در حد توانشان از خود تحرک نشان داده و در مبارزه علیه بی عدالتی سهم بگیرند تا باشد که فضای بامیان برای همیشه امن و انسانی باقی بماند و حق هیچ شهروند آن پایمال قدرت طلبی یک عده سودجو نگردد،زیرا به احتمال قوی عبدالله برات نیز قربانی چنین مسئله ای گردیده و یک عده افراد در پی آن برآمده اند که با این کارها فعالین مدنی را تهدید کنند تا بیشتر از این بی کفایتی قدرتمندان را برخشان نکشیده و آنها را در بین مردم رسوا نکنند، اما به نظر من مسئله برعکس خواهد شد و تهدید فعالین مدنی ره بجایی نبرده و فعالیت های آنان را کمرنگ نخواهد ساخت.

شما چه فکر می کنید؟ آیا بازداشت عبدالله برات باعث خاموش شدن صدای عدالت خواهی در بامیان خواهد شد؟؟؟؟؟؟؟

بازداشت دوتن از فعالان مدنی در بامیان

2011-12-26T16:02:00.001+04:30

فعالان مدنی در بامیان می گویند که عبدالله برات و داوود وصل دو تن از فعالان مدنی این ولایت حوالی ساعت چهار بعد از چاشت روز گذشته از سوی نیروهای امنیتی بازداشت گردیده و تا کنون در توقیف خانه بسر می برند.

ابتهاج حجتی یکی دیگر از فعالان مدنی در بامیان پیش از ظهر امروز به خبرنگاران گفت:" همکارانم بدلیل اینکه با اجرای حرکت های مدنی از کم کاری های حکومت محلی و مرکزی انتقاد می کردند، طی یک دسیسه سیاسی از سوی نیروهای امنیتی این ولایت بازداشت شده اند".

وی افزود: "در حال حاضر هیچ ضمانتی برای حفظ امنیت فعالین مدنی بامیان وجود ندارد، چون از چند روز بدینسو ما رسما از سوی بعضی قدرتمندان تهدید می شویم که در صورت لزوم نام آنها را نیز افشا خواهیم کرد، اما ارگان های امنیتی این ولایت هیچ توجهی به این مسئله نکرده اند".

اما احمد علی یار آمر مطبوعات قوماندانی امنیه بامیان در گفتگو با رسانه ها علت توقیف این دو فعال مدنی را عمل جرمی خوانده و علاوه کرد:" جوانی به نام عبدالحمید به قوماندانی امنیه بامیان در دو شکایت نامه گفته است که از طرف این دو فرد مورد لت و کوب و اهانت قرار گرفته است".

گاهگل کردن سرک داخل بازار بامیان، تحفه دادن به یک خر بخاطر خدمت به مردم در قسمت آبرسانی، نصب یک الیکین بر چوک سر بازار بامیان و مسمی نمودن آن به نام چوک الیکین و فرستادن دو الیکین به عنوان تحفه به وزیر انرژی و آب کشور از جمله حرکت های مدنی است که در سالهای اخیر توسط عبدالله برات صورت گرفته است.

قابل یاد دهانی است که عبدالله برات و داوود وصل درحالی در توقیف خانه سرد قوماندانی امنیه بامیان بسر می برند که شخص شاکی هنوز برای اثبات ادعایش حاضر نگردیده است.

جناب مدیر صاحب لیسه عالی ذکور مرکز بامیان! اگر نمی ترسی بیا باهم مناظره کنیم؟؟؟

2011-11-20T08:24:00.000+04:30

بی نظمی، بی عدالتی، تخطی از قانون، زور گویی و برخورد های دوگانه با شاگردان، مشکلاتیست که در مدیریت لیسه عالی ذکور مرکز بامیان بیداد میکند، در حالیکه این مرکز تعلیمی به عنوان بزرگترین لیسه عالی در مرکز ولایت بامیان باید الگو و نمونه بی نظیری در تعلیم و تربیت اولاد محروم وطن بوده و مایه افتخار و سربلندی این ولایت در سطح کشور باشد.

درین لیسه شاگردی که مورد لت و کوب و تحقیر و توهین و ضرب و شتم استادان قرار گرفته است، اما به دفاع از حق مسلم خویش برخاسته است، با کمال تعجب و در عین بیعدالتی و حق تلفی اخراج گردیده و از ادامه تعلیم محروم میگردد، در عین حالیکه هستند شاگردانی که معلمین را لت و کوب میکنند اما هیچگونه اقدام تنبیهی برای آنان در نظر گرفته نمیشود.

درین لیسه جرم عده ای از شاگردان در بدل مهمانی دادن برای تمام معلمین که دهها نفرند و معذرت خواهی جدی عده ای کثیری از موسفیدان و متنفذین بخشیده میشود اما دفاع از حق شاگردی که مورد اهانت و خشونت قرار گرفته است جرم پنداشته میشود و در صورت عدم معذرت خواهی و یا دادن مهمانی برای دهها تن معلم، از مکتب اخراج میشود.

درین لیسه بنابر ادعای متعلمینی که در رسانه های محلی بامیان داشته اند، ستاره معارف فقط و فقط بگونه سلیقوی و انتصابی توسط عده ای که در راس قرار دارند، با بی عدالتی و بدون در نظر گرفتن معیارات لازم برگزیده میشود.

درین لیسه خشونت و استفاده از چوب و چماق به یک اصل غیرقابل برگشت مبدل گشته است و عده ای از معلمین به شمول جناب مدیر این لیسه، گشت و گذار کردن بدون در دست داشتن چوب برای شان غیرقابل اجتناب است و در هنگام لزوم فقط با زبان چوب و چماق سخن میگویند و بس، اصطلاح "مُوتگ تَو" به عنوان شیوه معروفی از تنبیه خشونت بار شاگردان که بواسطه آن گردن شاگرد بگونه بیرحمانه پیچانده میشود، چیزیست که حتی یک شاگرد صنف اول این لیسه نیز با آن آشناست.

بنابر ادعای یکی از شاگردان این لیسه که در یکی از رادیوهای محلی ولایت بامیان به نشر رسیده است، درین لیسه معلمی در بدل امتحان گرفتن از شاگردی که در امتحان حضور نداشته است، حاضر شده است تا بدل دریافت رشوه آنهم یک تخته کمپل، به اصطلاح معروف کارش را راه بیندازد.

درین لیسه بنابر گفته های یکی از شاگردان، مدیر صاحب به یکی از شاگردان رخصتی عنایت کرده است، اما در بدل رنگ کردن دروازه ها و پنجره های خانه جناب مدیر صاحب، شما نامش را رشوت نگذارید.

و مسایل زیاد دیگری که ذکرش در گنجایش این سطور نیست.

و آره !

مهمتر از همه اینکه، اینگونه رفتار نترسانه و دیکتاتور مآبانه، و این وضعیت اسفبار و وحشتناک، ریشه در کدام عوامل دارد؟

و ریشه یابی این مشکلات و رفتار های غیر اصولی در لیسه عالی ذکور مرکز بامیان، چیزیست که نگارنده آماده است، تا در یک اجتماع بزرگ و با حضور نهاد های مسئول شامل ریاست معارف بامیان، دفتر نمایندگی کمیسیون مستقل حقوق بشر در بامیان، نماینده اداره ولایت بامیان، نماینده نهادهای مدنی بامیان، اصحاب رسانه ها، نمایندگان مردم، معلمین، شاگردان و سایر طرف های ذیدخل، با جناب مدیر صاحب لیسه عالی ذکور مرکز بامیان، به مناظره بپردازد، تا باشد که پرده از حقایق و رازهای پنهان در لیسه عالی ذکور مرکز بامیان برداشته شود.

بنابرین اگر مدیریت لیسه عالی ذکور مرکز بامیان از افشای رازهایش نمی هراسد و به وظیفه مقدس و خطیر معلمی، متعهد است و خود را در مقابل مردم بامیان نسبت به کارکردهایش مسئول می پندارد، باید آمادگی خویش را برای اشتراک درین مناظره اعلام داشته و با پاسخگویی به تمام ابهامات موجود و موضوعاتی که در فوق از آن تذکر بعمل آمد، به اقناع من و امثال من که از وضعیت موجود درین نهاد تعلیمی شکایت دارند، پرداخته و توجیه گر اعمال و کارکردهای خویش باشد تا باشد که مردم بامیان به عرصه قضاوت برآمده و به آنچه که می باید دست یابند.

و اما مهمتر از همه اینکه از تمام مراجع مسئول و ذیربط که درین راستا مکلفیت های وظیفوی داشته و ایماناً، وجداناً ، رسالت توجه به رشد معارف و نیز نظارت و کنترول نهادهای تعلیمی و تحصیلی را عهده دار هستند، تقاضا میکنم،که اندکی در پروسه نظارتی و روند کنترول این نهاد، تلاش بخرچ دهند تا سرنوشت اولاد وطن، بسوی گمراهی و ابهام به پیش نرود.

عمر کوتاه

2011-11-13T14:55:00.007+04:30

عاقبت ای نـــازنین عمــرم به پایانش رسید
لیک چشــــم انتظارم روی زیبــایت نــدید

زود بگـــــذشت عمــر کوتاهم ز اندوه فراق
قامتم چون ماه نو خم گشت و موهایم سپید

خاطـــراتت بــاز اینک قلب محـزونم فشـرد
جای اشک از دیدگانم قطره های خون چکید

روح ســرگردان مــن آخر ز غـم آزاد گشت
بــرنگشتی و بـــرفتم بـــا دلی پــر از امید

زیر خاک پنهان شدم امـــا بـدان لیلای من
آرزو دارم بیادم خــــوانی قـــــرآن مـجید

احمدی کـم ناله کن چون بر مزار کوچـکت
جای هر زخم دلت نسرینی قد خواهد کشید

محمدزمان احمدی، نیمه شب شنبه21 عقرب سال 1390 خورشیدی، بامیان

فراخوان تجمع اعتراضی علیه ترور و کشتار سیستماتیک مردم هزاره در پاکستان

2011-10-07T07:57:00.000+04:30

تجمع اعتراضی علیه ترور و کشتار سیستماتیک مردم هزاره در پاکستان

زمان و مکان:
11 اکتبر 2011 از ساعت 13:30 الی 16:30 مقابل دفتر سازمان ملل متحد در ژنو

از تمامی شما عزیزانی که به انسانیت و حقوق انسانی اعتقاد دارید می خواهیم به ما بپیوندید تا این کشتارهای وحشیانه که علیه مردم هزاره در جریان است را محکوم کنیم و در مقابل دفتر سازمان ملل متحد از تمام ملتهای آزاده ی جهان بخواهیم که در مقابل این نسل کشی سکوت نکنند و هرچه سریعتر جلوی این کشتارها را بگیرند و عاملان این کشتارهای وحشیانه را به پنجه ی قانون بسپارند.

عکس از وبسایت شبکه سراسری مردم هزاره.

به بهانه روز معلم؛ وای بر ما با این معلمین

2011-10-05T12:25:00.000+04:30

امروز صبح حدود ساعت 8، برنامه سلام آفتاب را از رادیو پیوند می شنیدم، موضوع برنامه هم روز معلم بود که هرکسی زنگ زد و حرف حدیثی در تمجید و توصیف از معلمین می گفت.

همگی از خوبی های معلمین می گفتند و هیچ کسی از خرابکاری هایی که بعضی معلمین آنرا کار روزمره خود قرار داده اند، سخنی به زبان جاری نمی کردند، برنامه به همین منوال ادامه یافت تا یکی از محصلین دانشگاه بامیان به نام عبدالله شایگان با برنامه به تماس شده و خاطره ای از دوران متعلمی خود در لیسه ذکور مرکز بامیان گفت.

عبدالله می گفت وقتی من صنف دوازده بودم، در امتحان آخر سال به نسبت مریضی که داشتم نتوانستم سر یکی از امتحانات حاضر شوم.

روز بعد وقتی که به دفتر مدیریت لیسه مراجعه کردم و موضوع را با مدیر لیسه در میان گذاشتم، او به من هدایت داد که با استاد نگران صنف خود صحبت کرده و از او بخواهم که در یک وقت معین از من امتحان بگیرد.

عبدالله خاطره تلخش را چنین ادامه داد: وقتی من پیش معلم رفتم وموضوع را به او گفتم، لبخندی زد و گفت که چون هوای بامیان بسیار سرد شده است، تو برایم یک کمپل بیار، آن وقت من از تو امتحان خواهم گرفت.

عبدالله در حالی که مجریان برنامه قصد داشتند گپ را به سمت دیگری بچرخانند به سخنانش ادامه داده و علاوه کرد: من آنروز فکر کردم معلم با من شوخی کرده و چندان به حرفش اهمیت ندادم، اما چند روز بعد که دوباره به سراغ معلم رفتم، او لیکن به صورت جدی خواسته اش را تکرار کرد و به من گفت که حتما یک کمپل برایم بیار، تو که آدم پیسه دار استی، یک کمپل 700 الی 800 افغانی قیمت دارد.

عبدالله گفت که من به خواسته غیرانسانی معلم تن نداده و دوباره به مدیریت لیسه مراجعه کردم اما مدیر صاحب لیسه، هیچ گونه برخورد قانونی با معلم نکرده و قضیه به همین جا ختم شد و معلم در موقع گرفتن امتحان، رفتار بسیار بدی با من داشت.

عبدالله گوشه ای از حقیقت هایی را گفت که همه روزه در مکاتب بامیان اتفاق می افتد و کسی به آن توجهی نمی کند.

اما سوال اساسی اینجاست که آیا می توان با چنین وضعیتی به رشد معارف بامیان امیدوار بود و آینده آن را خوب توصیف کرد؟

مایی چارده

2011-08-10T18:36:00.001+04:30

دوستای عزیز سلام، بوبخشین کی چند وخت نمی تنیستوم بلده شمو چیزی نوشته کنوم، شاید خودون شمو ام خبر درین که مه د ای روزا زیاد سری (سایت پایگاه اطلاع رسانی صدای جوان) کار مونوم و کمتر فرصت پیش میه که د وبلاگ چیزی نوشته کنوم.

بازم خیلی خوش استیم که بازم بلده شمو غزل آزرگی جور کدیم.
نامی ای غزلی ناو مه " مایی چارده " استه.

شـــالی سیاه بلی تــولغه یی دیده

مــــره کوشته نوربند بیه یی دیده

دزی روزا اوالـــگیر مـــه نمــــیه

دیل مه موشه بوروم خانه یی دیده
دیلی پــور غم مره بیریو مـوکونه

ایلمگ چیشمگی بی بلغه یی دیده
عــــاشقه د منه قــــوغ در میدیه

کــــوک وری الی گشته یی دیده
خانه تریک مونه روشو موکـــونه

مایی چــارده وری ونگه ییُ دیده

بی بی سی و دشمنی با هزاره ها

2011-07-23T14:47:00.000+04:30

برنامه سیاسی صدای شمای شبکه جهانی بی بی (بنگاه سخن پراکنی بریتانیا) که هر هفته روی یکی از موضوعات داغ سیاسی در افغانستان بحث می کند، در برنامه پنجشنبه شب 30 سرطان سال روان، که محمدقاضی زاده یکی از مجریان بی بی سی آن را اجرا میکرد و آقای وزیری یکی از سخنگویان وزارت دفاع افغانستان به سوالات شنوندگان پاسخ میگفت همانند گذشته بار دیگر کارشکنی ها و تعمدات خویش را نسبت به سوالات و موضوعاتی که ارتباط به امنیت و انکشاف در مناطق هزارستان داشت، آشکار ساخت.
ادامه مطلب در پایگاه اطلاع رسانی صدای جوان

برای خواندن مطلب اینجا کلیک کنید.

اولین سایت خبری از بامیان شروع به کار کرد

2011-07-02T12:30:00.001+04:30

دوستا و قومای عزیز سلام

امید دروم که کولگی شمو خوش و سرحال بشین.

بسیار بوبخشین که خیلی دیر دیر بلده شمو نوشته مونوم، امروز ام امادیم که یک خبر خوش بلده شمو بیدوم.
خبر مه ای استه کی مه تنیستوم به همکاری چند نفر از جوانا د پالو ماهنامه صدای جوان که فعال استه، سایت خبری صدای جوان ره ام راه اندازی کنوم.
و مه گفته می تنوم که سایت خبری صدای جوان( اولین سایت خبری از بامیان استه که مرکز بامیان، ولسوالی هایشی و حتی ولایات همجوار بامیان ره زیر پوشش دره).
بازم بوبخشین که مه کلو گپ می زنوم، د ای وقتا گوفته یگان نفر غدر کلو گوی شودیم.

خی اینی شما و اینی ام سایت خبری صدای جوان

http://www.sadayejawan.com
خود شمو ام سیل کنین و د دیگه دوستا ام معرفی کنین

نگرانی ها از نا امن شدن راه های مواصلاتی بامیان

2011-06-24T09:57:00.000+04:30

آگاهان سیاسی در ولایت بامیان می گویند با تحرکاتی که اخیراً طالبان در مسیر شاهراههای کابل – بامیان داشته اند، رفت و آمد مردم و کالاهای تجارتی به بامیان با مشکلات امنیتی مواجه گردیده و روی اقتصاد مردم این ولایت تاثیر منفی گذاشته است.

به گزارش آزره بامیانی؛حیدر علی احمدی عضو شورای ولایتی و آگاه سیاسی در بامیان، با ابراز نگرانی از نا امن شدن راه های مواصلاتی بامیان گفت: شهادت جواد ضحاک بدست نیروهای مسلح د ر ولسوالی سیاگرد ولایت پروان؛ نشان می دهد راه های مواصلاتی بامیان روز به روز نا امن می گردد.

وی افزود: وقتی راه امنیت نداشته باشد و انتقال مواد با مشکل مواجه شود، طبیعی است که در وضعیت اقتصادی و اجتماعی مردم و جامعه اثرات منفی خواهد داشت.

او در ادامه سخنانش علاوه کرد: طبق گزارشات بعد از شهادت جواد ضحاک رئیس شورای ولایتی بامیان، نیز طالبان در مسیر راه غوربند مسافرین و عابرین را از موترها پایین کرده و بعد از جستجوی شان آنان را مورد تهدید قرار داده و بعد از اینکه نتوانسته اند چیزی بدست بیاورند آنان را رها کرده اند.

در همین حال عبدالرحمن احمدی سخنگوی والی بامیان،با اشاره به موقعیت جغرافیایی بامیان و اینکه بخش اعظم مواد عرضه شونده در بازارهای این ولایت از مسیر غوربند و یا میدان وردک، وارد میشوند، از نقش مهم راههای مواصلاتی در زندگی اقتصادی مردم یاد کرده و می گوید که حکومت محلی بامیان تلاش های جدی تری را براه انداخته است تا بتواند در تامین امنیت راههای مواصلاتی منتهی به بامیان با کمک حکومت مرکزی اقداماتی را انجام دهد.

در عین حال راضیه اقبالبزاده معاون شورای ولایتی بامیان گفت: با افزایش ناامنی ها در مسیر شاهراههای منتهی به بامیان و عدم کنترول و توجه بخش های امنیتی درین قسمت، طبیعی است که با تداوم روند فعلی، اقتصاد مردم با چالش هایی روبرو خواهد گردید و رفت و آمد و حتی روحیه مردم تضعیف خواهد شد.

این درحالی است که قرار است پروسه انتقال مسئولیت های امنیتی از نیروهای های خارجی به قوت های امنیتی داخلی، به زودی از ولایت بامیان آغاز گردد.

الحاج عزیزالله حمیدی آگاه سیاسی در بامیان با اشاره به قضیه شهادت رئیس شورای ولایتی بامیان، گفت: بدنبال این حادثه اعتماد مردم به دولتمردان که باطالبان و تروریزم ندای یک طرفه سر میدهند، بیشتر از پیش سیر نزولی پیدا کرده و در نهایت مردم از دولت فاصله میگیرند.

وی ضمن اینکه تاثیرات حادثه یاد شده را در روند انتقال مسئولیت های امنیتی از نیروهای خارجی به نیروهای افغان را جداً منفی می داند، باورمند به این است که دشمن در صدد استفاده از خلای ناشی از نبود قوای مدافع و نیروهای امنیتی بوده و با خروج نیروهای امنیتی خارجی از بامیان تحرکات نظامی دشمن بیشتر خواهد شد و امنیت و آرامش مردم تحت تاثیر ناامنی ها قرار خواهد گرفت.

آقای حمیدی بر آسیب پذیر بودن مردم بامیان تاکید میکند و از اینکه نا امنی راههای مواصلاتی بامیان بر انتقال مواد مورد ضرورت و اقتصاد مردم این ولایت تاثیرات ناگوار داشته یاد کرده و مردم بامیان را اولین قربانی اینگونه حوادث میداند.

بناءً به باور آقای حمیدی و دیگر آگاهان امور، در صورتیکه دولت توجه جدی در قسمت تأمین امنیت مردم کشور نداشته باشد، ایجاد فاصله بین دولت و ملت، مرگ نظام را در پی خواهد داشت.

قاتلین شهید ضحاک دستگیر شدند

2011-06-23T16:04:00.000+04:30

در نتیجه عملیات مشترک نیروهای افغان و ناتو که از ساعت 2 شب گذشته آغازگردیده بود، مولوی مطیع الله و یازده تن از همراهان وی که در قتل شهید ضحاک رئیس شورای ولایتی بامیان دست داشتند دستگیر شدند.

طبق گزارشات ؛ برید جنرال نادر فهیمی معاون زون 202 شمشاد گفت: در اثر سعی و تلاش همه جانبه مل پاسوال فضل الدین عیار قوماندان زون 202 شمشاد، عملیاتی به منظور تصفیه سازی دره قمچاق ولسوالی سیاگرد ولایت پروان ، از وجود نیروهای مسلح مخالف دولت آغاز گردید که در نتیجه مولوی مطیع الله و یازده تن از طالبان مسلح گرفتار شدند.

به گفته وی، در این عملیات150 تن از نیروهای پولیس ملی در ولایت پروان،10 نفر از اردوی ملی کشور،20 نفر از نیروهای ریاست عمومی امنیت ملی به همکاری 70 تن از نیروهای نظامی آیساف اشتراک داشتند.

قابل یاد آوری است که شهید جوادضحاک رئیس شورای ولایتی بامیان، دو هفته قبل در حالی که از کابل به طرف بامیان در حرکت بود، در دره قمچاق ولسوالی سیاگرد پروان توسط طالبان مسلح دستگیر گردید و بعد از چهار جنازه وی در همان منطقه پیدا شد.

به گفته مسئولان شورای ولایتی بامیان؛ بعد از شهادت رئیس شورای ولایتی این ولایت نیز طالبان مسلح مسافرین این مسیر را موتر ها پائین کرده و بعد از اینکه چیزی دستگیر شان نگردیده است آنها را رها کرده اند.

مردم بامیان: محاکمه قاتلین شهید ضحاک باید در بامیان صورت بگیرد

2011-06-23T16:00:00.000+04:30

وکلای مردم در شورای ولایتی بامیان می گویند که پس از دستگیری قاتلین جواد ضحاک رئیس شورای ولایتی این ولایت، مردم بامیان خواهان به محاکمه کشاندن آنها در بامیان شده اند.

راضیه اقبالزاده معاون و سرپرست شورای ولایتی بامیان به خبرنگاران گفت: طبق گزارشات رسیده ،طی عملیاتی که از طرف نیروهای افغان و آیساف از شب گذشته در دره قمچاق ولسوالی سیاه گرد ولایت پروان آغاز گردیده است،12 نفر از افراد مسلح مخالف دولت به شمول مولوی مطیع الله فرمانده این گروه، که در قتل رئیس شورای ولایتی بامیان دست داشتند، به دست نیروهای امنیتی افتاده است.

به گفته وی بعد از این که مردم از این خبر اطلاع پیدا کردند به شورای ولایتی آمده و خواستار محاکمه این افراد در ولایت بامیان گردیدند.

خانم اقالزاده علاوه کرد: دستیگری این افراد مرهم کوچکی برزخم های مردم بامیان گذاشته است اما آنها باید در صورت امکان در مقابل مردم بامیان به سزای اعمالشان برسند تا از خشم مردم این ولایت کاسته شود.

در همین حال اسحاق محمدی یکی از شهروندان بامیان با ابراز خرسندی از دستگیری قاتلین ضحاک گفت: مو هیچ وقت قاتلای رئیس شورای ولایتی خوره نموبخشی.

وی از مقامات محلی و دولت مرکزی خواست تا محاکمه قاتلین رئیس شورای ولایتی بامیان را در این ولایت برگزار کنند.

قابل یاد آوری است که عملیات تصفیوی دره قمچاق ولسوالی سیاگرد ولایت پروان از وجود مخالفین مسلح دولت،هنوز به پایان نرسیده و در مورد تعداد کشته شدگان و مجروحین این عملیات نیز تا هنوز آماری در دسترس نیست.

عدم توجه دولت به بازسازی مجسمه های بودای بامیان

2011-06-23T07:56:00.003+04:30

Hبا توجه به اینکه ده سال از تخریب مجسمه های عظیم بودا درو لایت بامیان می گذرد؛اما بر خلاف وعده هایی که از طرف بعضی کشور ها مبنی بر بازسازی مجسمه های بودای بامیان داده شده بود،تا هنوز برای بازسازی این عجوبه های تاریخ هیچ اقدامی صورت نگرفته است.

بعد از سقوط حکومت طالبان و روی کار آمدن اداره موقت در سال 2002 در افغانستان بعضی از کشور ها مانند جاپان و سویس در قمست بازسازی مجسمه های بودای ولایت بامیان ابراز آمادگی کردند. لیکن با گذشت ده سال از تخریب مجسمه های حیرت انگیز بودا که حاصل تلاش و کوشش چندین قرنه هزاران استاد مجسمه ساز و نقاشان ماهر و با ذوق و سلیقه را به نمایش می گذارند از طرف دولت افغانستان و وزارت اطلاعات و فرهنگ کشور هیچ کاری برای بازسازی آنها انجام داده نشده است.

مجسمه های 53و 35 متری بودا بنام های صلصال و شهمامه که در حال حاضرتنها جای خالی آنها باقی مانده است ، روزگاری بزرگترین مجسمه های جهان به حساب می آمدند و سالانه هزاران سیاح و جهانگرد داخلی و خارجی را به سوی خویش فرا می خواندند. طبق گفته مورخین مجسمه 38 متری بودا در قرن دوم میلادی و مجسمه 53 متری در بین قرن دوم و سوم میلادی ساخته شده است. اما متأسفانه این مجسمه های کم نظیر جهان، با سقوط بامیان بدست طالبان،در نوزندهم ماه حوت سال 1377 خورشیدی بواسطه آنان نابود گردیده و به تپه ای از خاک مبدل گشتند.

به گفته مسئولان آبدات تاریخی افغانستان؛ از تشکیل اداره موقت در افغانستان تا کنون ده ها آثار باستانی به کمک و همکاری بعضی کشورها و موسسه علمی فرهنگی یونسکو در ولایات مختلف کشور ترمیم و بازسازی شده اند.

اما سوالی که این روزها اذهان عده زیادی از فرهنگیان و شهروندان بامیان را مشغول کرده اینست که چرا مجسمه های بودای بامیان با وجود اینکه چندین کشور برای بازسازی آن ها اعلام آمادگی کرده اند و از پیشینه و ارزش تاریخی زیادی هم بر خوردار هستند بازسازی نمی شوند؟

شهید جواد ضحاک رئیس فقید شورای ولایتی بامیان گفته بود که حکومت مرکزی نسبت به ولایت بامیان تبعیض قایل هست و حتی آثار باستانی این ولایت را نیز ترمیم و بازسازی نمی کند،در حالی که موسسه یونسکو آماده است تا بودجه ترمیم و بازسازی آثار تاریخی این ولایت را پرداخت کند،اما حکومت مرکزی علاقه ای نسبت به ترمیم و بازسازی آثار باستانی ولایت بامیان نشان نمی دهد.

اما ابراهیم اکبری رئیس اطلاعات و فرهنگ بامیان با این دیدگاه موافق نیست، وی بر این باور است که تندیس های بودای بامیان بیش از حد تخریب شده اند و به همین دلیل وزارت اطلاعات و فرهنگ و موسسه یونسکو در تردید اند که آنها را بسازند یانه؟

به گفته اکبری اگر هفتاد فیصد از قطعات اصلی مجسمه های بودا جمع آوری شود،ممکن است که وزارت اطلاعات و فرهنگ کشور و موسسه یونسکو در بازسازی این مجسمه ها اقدام کنند.

ولی داکتر حبیبه سرابی والی بامیان به این عقیده است که در مورد بازسازی تندیس های بودای بامیان باید حکومت مرکزی تصمیم بگیرد، گرچه ما خواهان این هستیم تا هرکدام از مجسمه ها که قطعات بیشتری از آن موجود هست ترمیم و بازسازی شود، اما حکومت مرکزی باید در این قسمت تصمیم بگیرد و از موسسه یونسکو درخواست کند.

از سویی هم عده ای از مردم بامیان می گویند که حکومت مرکزی،طی ده سال گذشته در قسمت ترمیم و بازسازی آثار تاریخی و میراث های فرهنگی بامیان بی توجه بوده و تا هنوز هیچ کاری در این زمینه انجام نداده است.

احسان الله یکی از دوکانداران بازار بامیان، گفت:دولت افغانستان بامیانه فراموش کده و بخاطر نیگاه کدی آثار تاریخی شی هیچ کار نکده. دولت د ای سالا بلده خودی مردم بامیان چی کار کده که آلی آثار تاریخی ای ولایته بازسازی کنه !؟

با وجود اینکه ده سال از تخریب تندیس های بودای بامیان می گدرد ، ولی وزارت اطلاعات و فرهنگ کشور تا بحال نتوانسته یا نخواسته است که سروی دقیقی در مورد بقایای مجسمه های بودای بامیان انجام دهد تا معلوم شود که این مجسمه های 1600 ساله قابل بازسازی هستند یانه؟

این در حالی است که مردم بامیان هیچ امیدواری به بازسازی تندیس های بودای این ولایت ندارند. چون وزارت اطلاعات و فرهنگ کشور، طی ده سال گذشته ، در قسمت ترمیم و بازسازی این مجسمه ها که مایه افتخار کشور بودند هیچ اقدامی نکرده و به باور عده زیادی از مردم، این شاهکارهای هنری جهان هیچ وقت بازسازی نخواهند شد.

بازی های محلی بامیان رو به فراموشی و نابودی میروند؟؟؟!!!

2011-06-20T11:42:00.000+04:30

محمد نوروز مرد 52 ساله ایست که آرام و خاموش عصایش ر ا در بغل دارد و در زیر سایه درختی نشسته است. لیکن از چهره خسته اش نگرانی و نا امیدی خود نمایی می کند.

او نیز مثل ده ها تن از فرهنگیان بامیان نگران کمرنگ شدن و به حاشیه رفتن بازی های محلی این ولایت است. بازی هایی که دوران نوجوانی اش را با آن سپری کرده؛ اما اکنون کمتر کسانی پیدا می شوند که اوقات فراغت خود را با آنها پر نمایند.

او می گویدکه بازی های محلی بامیان در سالهای اخیر کمرنگ شده و کم کم از بین می روند اما نهاد های دولتی مربوط هیچ گونه توجهی به این مسئله ندارند و تا هنوز هیچ اقدامی برای جلوگیری از نابودی بازی های محلی بامیان انجام نداده اند.

به گفته وی در گذشته مردم بامیان در فصل های خزان و زمستان که وقت بیکاری است بازی هایی چون گرگ و بره، بزکشی و نیزه اندازی را اجرا می کردند و همچنان زنان و دختران محافل عروسی را با رقص زیبای پشپو رنگین می ساختند.

در گذشته مردم مناطق مرکزی کشور و بخصوص باشندگان ولایت بامیان بازی های زیادی را اجرا می کردند که متأسفانه امروز به تعداد انگشت شمار از این بازی ها باقی مانده و زیادتر آن ها به فراموشی سپرده شده است.

با این حال مسئولان ریاست اطلاعات و فرهنگ بامیان می گویند: طبق معلوماتی که بدست آمده تاریخ بعضی از این بازی های محلی به قرون اولیه میلادی برمی گردد.

به گفته آنها این بازی ها از ارزش و پیشینه تاریخی زیادی برخوردار هستند.

لیکن آنچه که باعث نگرانی فرهنگیان بامیان شده است، علل کمرنگ شدن و سیر نزولی بازی های محلی در این ولایت است.

امیر فولادی مسئول ملی توریزم در دفتر مرکزی آغاخان، تغییر نحوه زندگی مردم، شهرنشین شدن باشندگان این مناطق، فقر اقتصادی و جنگ های داخلی را دلایل اصلی از بین رفتن بازی های محلی می داند.

اما ابراهیم اکبری رئیس اطلاعات و فرهنگ ولایت بامیان، بر این باور است که عدم تشویق نهاد های مدنی مربوط و ادارات دولتی، و استفاده نشدن از این بازی ها به عنوان مسابقه های ملی و بین المللی دلائلی است که باعث از بین رفتن بازی های محلی شده اند.

گفتنی است که در سالهای اخیر نهادهای فرهنگی بامیان از جمله دفتر ایکوتوریزم در این ولایت برنامه های فرهنگی زیادی را برای احیای دوباره بازی های محلی برگزار کرده اند اما به باور عده ای از مردم این برنامه ها تاثیرات چندانی در قبال نداشته اند.

دفتر ایکوتوریزم بامیان مدت سه سال است که جشنواره هایی را در ایام نوروز به منظور رونق بخشیدن دوباره موسیقی و عنعنات محلی که بازی های محلی جزئی از آن است، برگزار می کند، که در آن هنرمندان مناطق مرکزی کشور برای هنرنمایی دعوت می شوند و همچنان بازی های محلی ولایت بامیان از جمله رقص پشپو در آن اجرا می شود.

معصومه دختر جوانی است که همه ساله با چند تن از دختران دیگر در جشنواره های نوروزی رقص پشپو را اجرا می کند.

وی در مورد نحوه اجرای رقص پشپو می گوید:" این بازی بیشتر در محافل عروسی اجرا می شد که چند نفر از زنان یا دختران با لباس محلی دور عروس حلقه زده و با صدایی که بیشتر به صدای کبوتر شباهت دارد کلمه پشپو را زیر لب زمزمه می کنند. بازی تا ختم عروسی چندین بار تکرار می شود.

و اما محمد نوروز نحوه اجرای بازی گرگ و بره را جالبتر دانسته و از جذابیت آن سخن گفته و آن را چنین به شرح میگیرد: " در این بازی تعداد پنج یا شش نفر دست به دست هم داده و به شکل دائره ایستاده می شوند. بعد از آن یکی گرگ می شود ویکی هم بره. گرگ شروع می کند به دنبال کردن بره تا اورا بگیرد. وقتی که گرگ بره را بگیرد بازی خلاص می شود. اما گرگ به این آسانی هم نمی تواند بره را بگیرد. چون بره به همان حلقه پنج یا شش نفری پناه می برد. وقتی بره داخل حلقه باشد، افرادی که حلقه را تشکیل داده اند نمی گذارند که بره به دست گرگ بیفتد. بازی تا وقتی ادامه پیدا می کند که بره در خارج از حلقه به دست گرگ بیفتد.

در این میان تعدادی از مردم بامیان ازمسئولان ریاست اطلاعات و فرهنگ این ولایت و نهاد های مدنی می خواهند که در زمینه حفظ و احیای دوباره بازی های محلی این ولایت به صورت جدی اقدام نمایند.

قربانعلی مرد کنهسال بامیانی می گوید: احیای مجدد این بازی ها نیاز به برگزاری جشنواره ها و محافل فرهنگی داشته که ریاست اطلاعات و فرهنگ بامیان و نهادهای مدنی مربوط، در این زمینه وظیفه دارند تا برای حفظ، نگهداری، و احیای مجدد فرهنگ بومی و بازی های محلی این ولایت، اقدامات لازم را روی دست بگیرند.

از طرفی هم فعالین مدنی در بامیان؛ از کمرنگی بازی های محلی در این ولایت ابراز نگرانی کرده و پیامد های آن را ناگوار خوانده اند.

اسماعیل ذکی هماهنگ کننده شبکه جامعه مدنی وحقوق بشر در زون مرکزی می گوید: "هویت یک ملت بر می گردد به گذشته های تاریخی آن که همان داشته های فرهنگی و هنجارهای اجتماعی آن می باشد، بناءً از دست دادن یکی از نحله های فرهنگی آسیب به بدنه فرهنگی آن ملت وارد می سازد، که پیامد آن قطع و گسست نسل جدید آن ملت در بعضی مسایل فرهنگی که بازی های محلی یکی از آن بوده، با گذشته می باشد".

این در حالی است که به گفته ابراهیم اکبری رئیس اطلاعات و فرهنگ بامیان؛ احیای این بازی ها نیاز به راه اندازی برنامه ها وکمپاین های تبلیغاتی وسیع داشته که ریاست اطلاعات و فرهنگ بامیان در این زمینه با کمبود بودجه مواجه است ولی با آنهم این ریاست برنامه هایی را به منظور احیای بازی های محلی با همکاری دفتر ایکوتوریزم بامیان برگزار کرده است.

آقای اکبری می گوید: ریش سفیدان و متنفذین نیز می توانند با تشویق و ترغیب جوانان و نوجوانان به اجرای این بازی ها، نقش خوبی را در احیای مجدد بازی های محلی داشته باشند.

وی اضافه می کند: ریاست اطلاعات و فرهنگ بامیان در سال روان نیز برنامه هایی را برای باورمند ساختن مردم به ارزش و اهمیت بازی های محلی در نظر دارد.

با این حال نه تنها محمد نوروز بلکه عده زیادی از مردم بامیان امیدوارندکه ریاست اطلاعات و فرهنگ این ولایت و نهادهای مدنی بامیان در این زمینه اقدامات لازم را روی دست گیرند تا باشد که از نابودی این ارزش های فرهنگی جلوگیری شود.

بی یار

2011-06-17T14:12:00.000+04:30

دیده جو برچی ایله قار موکونی

دیلی نازوک مره غمبار موکونی

مخو از گل نازوک در تو نگوفتیم

چیکه دیل مره کوتیو بار موکونی

وختی کی پیشنه خوره چوم می گیری

عاشوقه از دنیا بیزار موکونی

یگورا کی سری رای تو می شینوم

نخره کیده مره بیمار موکونی

د ای روزا غدر مغرور می گردی

شان مه احمدی ره بی یار موکونی

عیبی ندارد

2011-05-24T13:38:00.001+04:30

دوستای عزیز حتما وختی عنوانی نیویشته مره خواندین شک ندروم کی چند دقه خوب قد خود خو خنده کدین کی ای دیگه چیز رقم عنوانه؟؟؟؟ ای آدم چیز نیویشته کیده بشه؟؟؟!

ولی مه در شمو موگوم که ای عنوان اوقصا ام بد و خنده دار نیسته. ای نام نهمین غزل مه استه که بلده شی 44 سات، نه 24 سات، نه نموفاموم کی چیز موگوم؟ اینه د یاد مه اماد کی د جور کیدی ازی غزل 4 سات زامت کشیدیم.

خو خیره آدم بازی وختا یگو چیزه پورموشت مونه دیگه. شمو بوبخشین. دشان مه از دیستی کی کلو گویی کدوم سر شمو د درد اماد انی؟؟

خیلی خوب ما دیگه چوپ مونوم و شمونه دعوت مونوم کی غزلی" عیبی ندارد" ره بیخوانین و در باره شی نظر بیدین.

عیبی ندارد

اگر من عاشقم عیبی ندارد

غم و رنجت کشم عیبی ندارد

اگر داری هوا خواه فراوان

ولی من بی کسم عیبی ندارد

اگرتو مثل حوران بهشتی

به پیشت چون خصم عیبی ندارد

اگر خواهی که جانم را بگیری

فدایت می کنم عیبی ندارد

اگر روزی دوباره باز آیی

پس از آن مردنم عیبی ندارد

دیلی غریب

2011-03-22T16:36:00.000+04:30

دوستای عزیز،سلام!
اولتر از دیگه گپا سال ناوی1390 ره بلده کولگی شمو تبریک موگوم و آرزو دروم که سالی ناو ره به خوبی و خوشی آغاز کیده بشین و سالی پور از کامیابی ها پیش رو دیشته بشین.
ایمدفه ام یک غزل جور کیدم که بلده شمو تقدیم مونوم،اما فرق ای غزل مه قد دیگه غزلای مه امی یه که غزلی ناو د لهجه شیرین آزرگی استه.

اینی ام غزلی ناو مه.

دیلی غریب

دیل مه ایمشو کلو غــوغـا مــوکونه
شیکایت از دیستی دونیا مــــوکـونه
دیده از دیرمــــه رفته پس نمــــــاده
شیکوه از یاری بی وفــــــا موکونه
نیصپی شو که دوعا قبول مـوشونه
عذر و زاری پیشی خـــودا موکونه
نموفامــوم دیلی غـــــریب مه ایمشو
غمـــاره از کــــوجا پیدا مـــوکــونه
دیگـــاره بیخی پورموشت کیده اما
غــدر یاد از رویی لیلا مـــوکـــونه

بد بخت

2010-12-30T18:32:00.000+04:30

     سلامای خوره بلده کوگلی شمو دوستای نوربند تقدیم مونوم و پیش خودا دوعا مونوم که هرچه جوان آزره د دونبا استه د درسا و کارای خو کامیاب و و پیروز بشه. قومای گول خودون شمو خبر درین دیگه که مه انترنت ندروم و همیشه بلده شمو نویشته کیده نمی تنوم. بازم خوداره شوکر گذار استیم که یگان دفه می تنوم د خنه انترنتی خو بایوم و قد از شمو دوستای عزیز دردی دیل کنوم.
      خو قومای نازنین د شان مه کی گپای مه پک کلو شود. دیگه گبای خوره قوی مونوم و شمونه دعوت مونوم کی غزل دوم مره که د امی روزا جور کدیم بخوانین.
      نام ازی غزلی ناو مه "بدبخت " استه. ای شمو و ای ام غزلی بدبخت.

بدبخت

مــــــرا دیوانه و شیدا تو کـــــــــــردی
دلم را خــــــــانۀ غــــم ها تو کـــــردی

به گپ های شیرین و خــنده هــــــایت
مـــــــــرا آوارۀ صحرا تو کــــــــردی

دلم می خواست که عمری با تـو باشم
مـــــــرا بیچاره و تنها تو کـــــــــردی

ز هــــجرانت همی نالم به هـــــرجای
مـــــــرا افسانه در دنیا تو کــــــــردی

دعـــــا گویم همیش خوشبخت باشـــی
ولی بدبختم ای رعنـــا تو کـــــــــردی

مجنون ثانی

2010-11-01T14:19:00.001+04:30

دوستای عزیز سلام،خدا کنه که گولگی شمو خوب و خوش بشین و زندگی شمو،پور از خوشی و کامیابی بشه.

چند وخت بود که که انترنت و برق ندشتوم،از امی خاطر ایچ نشود که بلده شمو یگان چیز نویشته کنوم، از دیست بی برقی و بی انترنتی بیخی حوصله مه سر امده بود.

خو! ازی گپا کلویه،از دیستی که دولت مو خوبه،بامیان هنوز برق ندره و اگه یگان جای برق پیدا موشه،مردوم خودون شی از پیسه خودون خو برقای آوی(برق آبی) جور کیده یا جنراتور خریده. بیید که ما شمو ازی گپا تیر شوی،گفته یگان نفر ای مشکلا صدسال اول زندگیه،باد از صد سال دیگه ای رقم مشکلا ایچ پیدا نموشه.

ازی گپا که تیر شونیم،گپ ازی قراره که دیل بیقراره! د امی روزایی که بیکار بودوم،شوق مه امد که شعر بوگوم و یک دفه شاعری ره تجربه کنوم. مجنون ثانی اولین شعر مه استه که اینالی تقدیم شمو مونوم،خدا کنه که ازی شعر خوش شمو بایه.
دیگه گفتنی ندروم،ای شمو و ای ام شعر:

مجنون ثانی

روز و شــب با یاد رویت زندگانی می کنم
گــــــــر بیایی زیر پایت گل فشانی می کنم

چون تو باشی در کنارم،من بدون هیچ غــم
دست گـــــرمت را فشرده شادمانی می کـنم

گر دلم را لایق مهرت بــــــــدانی ای عزیز
تا نفس دارم بـــــــــرایت مهربانی می کــنم

در میان شـــــــــــعرهای عاشقی دلدار مـن
نام تو چون نام لیلی جــــــــــاودانی می کنم

مثل پروانه که گـرد شمعی از جــان بگذرد
من برایت خویش را مجنون ثانی مـــی کنم

كاش زمان برمي گشت تا باز او در ميان ما مي بود.

2010-10-06T13:56:00.006+04:30

فرزند هنر باش نه فرزند پـدر

فـــرزند هنر زنده كند نام پــدر

     او ديگر در بين ما نيست،او را دست دشمنان فرهنگ مردم ما ناجوانمردانه از ما گرفت. باد خزان با نا جوانمردي گلي ديگري از گلستان هنر و فرهنگ هزارستان را پرپر كرد. او را به جرم اين كه مي خواست با صداي بلند و رسايش دردهاي جامعه خود را فرياد بكشد محكوم به خاموشي كردند.
   حالا سالهاست كه ديگر صدايي از او شنيده نمي شود،ديگر استاد سرور سرخوشي و جود ندارد كه با صداي زيبا و دلنشينش و با نغمه دل انگيز دمبوره و غيچكش گوش هاي مردم مارا نوازش دهد.
    او اكنون آرام و خاموش است،ديگر نه آوازي مي خواند و نه دمبوره و غيچكي مي نوازد. بارها آرزو كرده ام كاش مي توانستيم به گذشته برگرديم،آنگاه استاد سرور سرخوشي داشتيم كه با صداي گوش نواز و دل نوازش براي ما مي خواند:

چشمان مست يارم چـــــــون آهويي رميده

سرمست و پرخماست ابرويي كـــج كشيده

امروز با وجود هنرمندان بزرگي چون: استاد داوود سرخوش،استاد صفدر توكلي،استاد علي درياب،استاد يعقوب لعلي و بسا هنرمندان خوش آواز ديگر هزارستان بازهم جاي استاد سرور سرخوش خاليست،چه خوب بود اگر در كنار ديگر هنرمندان مشهور هزارستان شهيد استاد سرورسرخوش هم زنده مي بود،تا با صداي رسايش قوم را به وحدت و يكپارچه گي دعوت مي كرد و مي خواند:

او بيـرار بـيـــــا بيشيني روي د روي

يگ گبه ما موگويوم دو تو بـــوگــوي

بيشيني و پگ مو رازي ديل كــــــني

چــــــاره يي ازي غـمي سبيل كــــني

اگر بخواهم بازهم درباره اين هنرمند محبوب و خوش صداي هزارستان بنويسم شايد مقاله بسيار طولاني شود. پس من ديگر سخني نمي گويم و شما را به خواندن گوشه هايي از زندگي اين هنرمند زيبا كلام دعوت مي كنم:

شهید استاد سرور سرخوش مرد پيشگام در عرصه موسيقي مقاومت است كه همزمان با ورود شوروي به افغانستان راه و روش خود را تغيير داده و با سرودن و اجراي قطعات حاوي مظامين سياسي شور خاصي به جامعه ملتهب آن زمان بخشيد. شهید سرور سرخوش برادر كلان استاد داوود سرخوش بوده و در ولايت دايكندي بدنيا آمده بود و نهايت در سال 1362 بدست يك ملاي متعصب به قتل رسيد.

شهيد استاد سرورسرخوش آغاز گر موسیقی مقاومت در افغانستان، درد اجتماعی، سیاسی و تاریخی ملتش را نخستین بار با زبان وبیان موسیقی بازتاب داد. متاسفانه این بزرگ مرد سیاسی سرا فرصت دیر ماندن برای رشد موسیقی افغانستان را نداشت و قربانی جهل و کوری حاکم بر مرز وبوم کشور گردید، جای بسیار تاسف است که شهید سرور سرخوش شايد بدون کدام دلیلی، تنها به خاطر فریاد درد مردمش توسط کوران فرهنگ کش ملتش به شهادت مي رسدو قربانی بی شعوری ، نافهمی و کج اندیشی یک تعداد بی خردان پست که یاد از درد مردم را گناه کبیره شمرده وخنجر به روی فرهنگیان و ناجیان واقعی ملت می کشیدند،گرديد.
وجود احمقان، درد همیشۀ تاریخ هر ملت است. این موضوع زخم ژرفی بر دلی موسیقی ما بوده این ژرف زخم التیام نخواهدیافت یعنی جای سرخوش شهید در موسیقی هزارستان باوجود حضور هنر مند برومند، داود سرخوش همچنان خالی است.

شهيد استاد سرور سرخوش مي خواست كه با نواي دمبوره خود فرهنگ مردم خود را توسعه دهد و صداي عدالت خواهي و وحدت ملي را با تارهاي دمبوره به گوش جهانيان برساند اما حيف كه متحجرين نتوانستند صداي نغز و نازك تارهاي دمبوره او را تحمل كنند و او را به تاريخ 25 سنبله سال1362 در شب عيد قربان در خانه اش به شهادت رساندند.

روحش شاد و يادش گرامي باد!

ازي باد گپايي ديل خوره قد شمو موگوم.

2010-09-04T12:47:00.004+04:30

خواننده هاي خوب وبلاگ آزره بامياني سلام.

خدا كنه كولگي شمو خوش بشين و زيندگي شمو بخوبي و خوشي تير شونه.

باد از چند مدت باز ديل مه شود كه بلده شمو نوشته كنوم.

ايمدفه مطلب ندروم،ايمدفه گپاي ديل خوره بلده شمو نوشته كديم.

دوبيتي هايي ره كه د پايين مي نگرين ،پاك شي از گوشه هاي ديل مه استه، خدا كنه كه ازي دوبيتي ها خوش شمو بايه:

ناز و نــــــــخره يي يـــــاره مـــــــــا بليخور

نـــــوربند بيه يي يــــــاره مـــــــــــــا بليخور

سون شي كي توق مونوم چيشمگ مـوكونه

ديلي ديـــــــونه يي يـــــاره مــــــــــــا بليخور

صــــــــدقه شــــوم مـــــويي توتو تو ره يـار

ناز و نــــــــــــخره يي لبي او تــــوره يــــار

د شان مه موبوروم قد خــود خــــــو دگــــور

اربوني رويي چـــــــون ماتو توره يـــــــــار

غماي تو ديل مـــره صـــــــــد پاره مـــــونه

گپاي تــــو عــــــــــاشقه آواره مـــــــــــــونه

قسم موخروم الــــــي د شــــــايي مـــــــــردو

خنداي تـــــــو عـــــــــــاشقه بيچاره مـــــونه

ديـــــــده از دوري تـــــو بيماره ديل مـــــــه

از غم تو جوجــو و اوگـــــــــار ه ديل مــــه

پــــــــدري روزي ناچــــــاري ره نالـــــــــد

اكــــــــــــو از زيندگي بيزاره ديل مــــــــــه

د آســــــــــــمو ايمــــــــشو مـــــاتوي نيسته

د آغيل مـــــــــــو ديده گــــــــــــــولي نيسته

پــــــــدري روزي ناچـــــاري ره نـــــــــالد

ديل مــــه از غصــــــه ها خــــــــالي نيسته

پولیس حامی عدالت یاعامل بی عدالتی؟

2010-08-17T13:28:00.000+04:30

امروز وقتی مکتب ما رخصت شد،با چندتن از دوستان بطرف خانه روان بودیم. از بازار بامیان گذشتیم،کوتل چونی را هم که این روزها رفت و آمد از آن با پای پیاده برای مردم بسیار مشکل به نظر می رسد پشت سر گذاشتیم.همین طور چند تا دوست بین خود صحبت کرده می رفتیم که به نزدیکی میدان هوایی بامیان رسیدیم. در میدان هوایی یک طیاره نشسته بود و پولیس های محترم با موتورهای شان به این طرف و آن طرف میدان می رفتند تا از عبور و مرور مردم از میدان هوایی جلوگیری کنند.

در این وقت چند موتور سوار غافل از اینکه حامیان عدالت و مجری های قانون در میدان هوایی تشریف دارند،خواستند که از میدان هوایی عبور کنند،اما آنها موفق به این کار نشدند و توسط پولیس های محترم،متوقف شدند و موتورهای شان به دست پولیس ها افتاد.

در حین جنجال پولیس ها و موتورسواران،دیدم که یک موتورسوار دیگرهم وارد میدان شد.اما این موتورسوار با دیگران فرق داشت،فرقش این بود که این موتورسوار آشنای یکی از پولیسان محترم بود.

او به همین دلیل که دوست و آشنای یکی از این پولیس ها بود،موتورش متوقف نشد و توانست بدون هیچ گرفتاری از میدان هوایی عبور کند،اما آن موتورسوارانی که واسطه و آشنایی نداشتند،موتورهای شان متوقف شده بود و خودشان در این فصل تابستان و در ماه مبارک رمضان در دل آفتاب سوزان ایستاده شده بودند.

بسیار تعجب کردم و با خودم گفتم: حالا فهمیدم،گذشتن از میدان هوایی تنها برای کسانی جرم است که در بین نیروهای پولیسی که به اصطلاح از میدان هوایی محافظت می کنند،دوست و آشنایی نداشته باشد.

در اینجا بود که یک سوال به ذهنم رسید که:پولیس های افغانستان حامیان عدالت هستند یا عاملان بی عدالتی؟

جواب این سوال را به شما واگذار می کنم. اگه در این مورد چیزی می دانید حتما برایم بنویسید.

د امی روزا کارای مه کلو شده

2010-08-09T14:01:00.000+04:30

سلامای خوره خدمت کولگی شمو قومای عزیز تقدیم مونوم.
خدا کنه د ارجای ازی دونیا کی استین،جور و خوش سرحال بشین.
د امی چند وخت که چیزی نیویشته نکدوم پوشت کولگی شمو دق شوده بودوم.
د امی روزا خیلی زیاد کار دروم،بخاطریکه کوشش مونوم ماهنامه فرهنگی هنری هزارستان ره ارچی زودتر دیزاین کنوم که
چاپ شوه.

مه و همکارای مه کوشش مونیم که د اول ماه سنبله اولین شماره ای ماهنامه ره نشر کنیم.
کسایی که د بامیان استین شماره های موبایل خوره بلده مه ریی کنین که نشر اولین شماره شی ره قد پیام کوتاه د شمو خبر بیدوم.

ماهنامه فرهنگی هنری هزارستو(هزارستان)، د امی زودیا د کار خو شروع مونه.

2010-07-21T09:35:00.000+04:30

دوستا و قومای عزیز،امروز بلده شمو یک خبر خوش دروم.
خبر خوش مه ای استه که د امی زودیا ماهنامه هزارستو(هزارستان) تأسیس موشه.
ای ماهنامه کاملاً فرهنگی و هنری استه که فقط د باره فرهنگ و عنعنات خودون مو(هزاره ها ) نوشته مونه.
هنرمندای خوش صدای هزارستو ره معرفی مونه،دوبیتی های هزارگی د اینجی بلده شمو تقدیم موشه، و خلاصه کی کولگی مطالب شی فرهنگی و هنری استه.
پورسان نکدین که ای ماهنامه د کوجا پخش موشه؟
آلی که شمو پورسان نکدین،خودمه پرسان مونوم و خود مه جواب میدوم،ای ماهنامه د ولایت زیبای بامیو(بامیان) نشر موشه که چند نفر از جوانوی(جوانان) فرهنگ دوست مو د جور کدی ای نشریه قد همدیگرخو همکاری مونن.
اوه... راستی،نزدیک بود از یاد مه بوره که بلده شمو بوگویوم که سردبیر ای ماهنامه فرهنگی هنری ام خودمه استیم.
د زودترین وخت از چاب اولین شماره ای ماهنامه خبر موشین و مه ام کوشش مونوم کی ارچی زود تر د باره تاریخ نشر اولین شماره ای نشریه شمونه خبر کنوم.
از شمو دوستای عزیز و قومای گل خواهش مونوم کی بلده موفقیت از مو د ای کار دوا(دعا)کنین.

عشق به موسیقی محلی مرا هم به طرف دمبوره نوازی و آوازخوانی کشاند.

2010-07-12T14:21:00.006+04:30

چهارسال تمام است که پنجه های من با تارهای دمبوره و گوش هایم به شنیدن آهنگ های محلی هزارگی(دمبوره و غیچک) و صدای هنرمندان خوش صدای هزارستان عادت کرده است.

به نوای دمبوره و صدای زیبای استاد صفدر توکلی هنرمند سه نسل مردم ما که چه شیرین می خواند:

منه یی دوخترو از از پگ نوربندی ازپگ نوربندی ار وختی می خندی

عاشوق صدقه خبرهایی شیرین شی دمـــی گــپای شیرین بیخ مره کندی

به ناله های دمبوره و صدای دلنشین استاد علی دریاب که از اعماق قلب خود چه زیبا و دلکش می خواند:

ازگـــــــودره مه بیه ده مـــوکونی مـــره آتیش زدی خــــنده موکونی

کس نــدروم بـــیه پیش تو د زاری قد ناز کدون خو دیــــوانه موکونی

با آنکه استاد صفدر توکلی و استاد علی دریاب از پیشگامان موسیقی محلی هزارستان در عصر کنونی هستند،رسیدن به مهارت این ها کاری بس دشوار است اما صدای دلنواز و گوش نواز دمبوره و دوبیتی های محلی هزارگی مرا هم شیفته خود ساخته اند و به طرف آوازخوانی و دمبوره نوازی کشانده است.

من هم تصمیم گرفته ام که امسال چند آهنگ خود را ثبت کنم.

د رای تو یاری دیل آزار بیشنوم و او الی جان بیشینوم د نام تو،نام های دو آهنگ جدید من است که در هفته گذشته ثبت کرده ام. کوشش کرده ام که دوبیتی هایی که در آهنگ ها خوانده شده کاملاً به لهجه محلی هزارگی باشد. اولین آهنگم میلاد رهبر نام داشت که در پنجم جوزا در محفل سالروز تولد رهبر شهید بابه مزاری بزرگ(رح) در در جمعی از دوستان خواندم.

امیدوارم که دیگر جوانان هزارستان هم به این هنرزیبا روی آورند تا مبادا روزی برسد که از دمبوره و آواز محلی هزارگی اثری نباشد.

شما می توانید آهنگها را با رفتن به صفحه آهنگهای هزارگی یا با کلیک کردن در اینجا بشنوین.

آغاز برنامه آموزش موسیقی محلی در بامیان باستان

2010-07-03T14:07:00.000+04:30

برنامه آموزش موسیقی محلی برای جوانان در بامیان آغاز شد.
این برنامه از طرف دفتر ایکو توریزم بامیان برگزار گردید.

ابراهیم اکبری رئیس ریاست اطلاعات و فرهنگ بامیان،در این محفل جوانان بامیان را به یاد گرفتن موسیقی محلی تشویق کرد و گفت: موسیقی محلی،هنرمحلی ما است. شما باید این هنر را یاد بگیرید و به دیگر جوانان نیز یاد بدهید.

امیرفولادی،مسئول دفتر ایکوتوریزم بامیان گفت: جوانان بامیان از این برنامه آموزش موسیقی محلی خیلی خوب استقبال کردند و ما از بین هفتاد نفرجوانان بامیان که خود را ثبت نام کرده بودند،دوازده نفر را،انتخاب کرده ایم تا در دوره اول آموزش دهیم.

این برنامه آموزش موسیقی محلی توسط استاد عبدالوهاب ناصری هنرمند معروف و خوش آواز بامیانی،آموزش داده می شود.

این هنرمند بامیانی مدت هفت سال است که در رادیو و تلویزیون ملی افغانستان در کابل کار کرده و تا هنوز در محافل موسیقی چهار کشور دیگر نیز اشتراک کرده است.

از یک گوشه دیل خو بلده شمو نوشته کدیم

2010-06-23T12:01:00.001+04:30

دوستای عزیز سلامای پر از صفا و صمیمیت از مره قبول کنین.
دیروز پک کلو تنا بودم،به امی خاطر گوفتوم که خوبه یگان چیز نوشته کنوم.
دیگه چیز خو نوشته نتنیستوم ولی یکی دو دانه دوبیتی گفتیم که د اینجی ام بلده شمو نوشته مونوم.
آرزو دروم که ازی دوبیتیا خوش شمو بایه.

                                    یگـــورایی سون مـــه خنده موکونی
                                    مــــه دیلبیرونه دیــــوانه مــــوکونی

                                    قسم موخروم الی د چارده مــاصوم
                                    دیل و جیگر مــــره کـــنده موکونی

                                   چــادر آبی رنگ د سر شی خــوبه
                                   کـــالایی آزره گی د بــر شی خوبه

                                   به قـوران خـــودا و شایی مــــردو
                                   دزو بیه یی بـــرابــــر شی خـــوبه

دومین جشنواره فرهنگی هنری،به مناسبت عید نوروز و سال نو در بامیان.

2010-03-22T20:44:00.004+04:30

روز اول نوروز با چند نفر از دوستان در یک جشنوارۀ،فرهنگی هنری،که به مناسبت فرا رسیدن عید نوروز و سال نو از طرف دفتر ایکو توریزم بامیان،برگزار شده بود رفته بودیم.

در بخش اول این جشنواره،که هزاران تن از مردم هنر دوست بامیان اشتراک کرده بودند، هنرمندان محلی بامیان(طاهر سعادت،ناصر سروش،نصرالله توکلی) و دو تن از هنرمندان محبوب هزارستان( استاد میرچمن سلطانی و استاد عبدالوهاب ناصری) که از کابل آمده بودند با خواندن آهنگ های محلی نوروزی،گوش های مردم هنر دوست بامیان را نوازش دادند.

جای تان خالی تا می شنیدید که هنرمندان محبوب ما چه شیرین می خواندند:

مبارک جشنی نوروزه بیرارو

امی رسم و رواجـــــه از نیاکو

بعد ازی که آهنگ های هنرمندان خوش صدای مناطق مرکزی کشور خلاص شد،آقای کارگر رئیس تیم اسکی بازان افغانستان،که همراه تیم خود از کابل به بامیان آمده بودند تا در روز دوم نوروز،با اسکی بازان خارجی ،بر فراز قله های بابا اسکی بازی کنند، به افتخار مردم بامیان،توله خود را به فریاد در آورد که چه زیبا و دلنشین می خواند:

بیا که بریم به مزار ملا مامد جان

سیل گل لالـــه زار واوا دلبر جان

به قول معروف: اسیه اگه از آته تویه ام د نوبته! حالا نوبت به گروه هنری شهمامه رسیده بود که که تحفه خوده به مردم بامیان تقدیم کنند.

تحفه گروه هنری شهمامه به مردم بامیان یک پارچه تمثیلی زیبا تحت عنوان : آجه و پشک بود که با تشویق های پیاپی مردم روبرو شد.

پارچه تمثیلی خلاص شد و وقت یک مسابقه دیگر رسیده بود.

بله نوبت به مسابقه لنگی رسیده بود.

در این مسابقه سخت و دشوار،تیم های سر آسیاب و سعید آباد مقابل هم ایستادند که مسابقه با نتیجۀ پنج بر سه به نفع سعیدآباد خاتمه یافت.

بعد از آن مسابقه طناب کشی آغاز شد که تیم های زرگران و سعید آباد مقابل هم قرار گرفتند که این مسابقه با مغلوب شدن سعید آباد خلاص شد.

اینجا مسابقه خیلی جالب شد،اعلان کردند که تیم منتخب بامیان و تیم پی آرتی مستقر در این ولایت در مسابقه طناب کشی به مصاف هم می روند.

هردو گروه آماده بودند که مسابقه را آغاز کنند، مردم بامیان هم بخاطر تقویت روحیه و پیروزی تیم شان صلوات های بلند و پیاپی فرستادند.

با صدای اشپلاق داورمسابقه شروع شد. شاید باور نکنید اما تیم بامیان به طور حیرت انگیزی توانست که تیم پی آرتی را به زانو در بیارد و پیروزی ره از آن خود کند.

ساعت 4:54 دقیقه بعد از چاشت را نشان می داد.

محفل هم کم کم به لحظات آخری خود نزدیک می شد.

در آخر،بازهم هنرمندان محبوب و خوش صدای هزارستان هنر نمایی کردند و و این صدای استاد میرچمن سلطانی بود که چقدر دلنواز می خواند:

نوربند،نوربند،نوربنده، داغ شی د دیل مه مــنده

امو دختر قومــــــای مه،جونه مرگ کلو نوربنده

نوروز در ولايت زيباي باميان

2010-03-20T09:13:00.002+04:30

هزاره جات یا هزارستان سرزمین وسیع و پهناوریست با زیبائیهایش،با مردمان مهربان، خونگرم، زحمتکش و با ننگ و غیرتش، و صاحب کلتور و فرهنگ و هنر و تمدن کهن و اصیل مردمش، در سینه های هندوکش و بابا، بله سرزمین هزاره جات که شامل تقریباْ ۳۰ الی ۴۰ فی صد از مناطق مرکز افغانستان کهن را شامل می شود با فرا رسیدن بهار، مردم صلح دوست و غیور این خطه از افغانستان نیز به مانند دیگر هموطنان ، با شور و اشتیاق و شادی به استقبال بهار می روند و عید نوروز را گرامی می دارند. مراسم عید نوروز در هزاره جات با جشن و سرور، نوید بخش آغاز فصل سر سبزی و زیبایی را هست. در اینجا می خواهم برگزاری عید نوروز را در مناطق مرکز بامیان،شهیدان، شبرتو، قرغنه تو، اچه قول و ...) که تقریباْ بیش از صد قریه می شوند را برایتان مختصراْ بگویم.

مردم این مناطق قبل از فرا رسیدن عید نوروز، هر کس در حد توان لباسهای نو را که بیشتر محلی است را تهیه می کنند و در ایام عید با روح و تنی پاک به استقبال بهار می روند. در این مناطق عید از روز اول حمل تا دو یا چهار روز گرفته می شود. شب قبل از عید با خینه (حنا) بستن به دستها و بعضاْ سرهایشان، در انتظار فردا می خوابند، رسم بر این است که در روز اول عید مردم برای یاد و خوشنودی روح شهدا، فوت شده گان و عزیزانشان بر مزار آنها رفته و فاتحه و قرآن می خوانند. خانواده ها برای عید مبارکی به دیدن یکدیگر می روند و اول حق تقدم بر کوچکترها است که به دیدن کلانترها بروند و دعای خیر را برای سالی خوب و پر برکت بگیرند. نو دامادها می بایست همسرشان را چند روز قبل از عید به نزد خانواده خوسور و خوسور مادر ببرند. این رسمی است که دخترانی که نو عروس هستند، اولین عید بعد از عروسیشان را در نزد خانواده پدر و مادریشان باشند. بچه ها و جوانان به بازی ها و سرگرمی های روز عید می پردازند، بعضی ها مشغول خیگینه (تخم مرغ) جنگی که به صورت آبجوشک یا خام هست به شکستاندن خیگینه ها به طور سرک، پچک و یا بغلک و یا یا قطار می پردازند، بعضی پسرها و جوانان نیز بر سر زمینها و یا تاله ها (چمنزارها) در دو گروه مشغول بازی توپ دنده و یا لو (چوب دنده) می شوند. زنان و دختران هنرمند و زیبا، همانند دیگر زنان و دختران زیبای هزارستان و وطن، با لباسهای محلی گویی در دنیایی از رنگین کمان با عشق و سرور، بهترین و لذیذترین غذاها را می پزند، دختران جوان با تمبک و شعر و آواز خوانی بر روی تاله ها و دشتها و یا خانه ای دور هم جمع شده و می نوازند، می خوانند و می رقصند، آواز شیرین چار بیته دختران و پسران و گاهی کلانسالان که از اعماق قلب آنان، سروده می شود از راز و رمز عشق می گوید و چه شیرین می خوانند:

دلم بــــــرده، دلــم جــــــانانه برده      کمر باریک، قــــد چار شا نــه برده

کمر باریک، قد چار شان چی باشه       که مره غم یار بیگانه بـــــــــــرد

******

الهــــــــــــــــی غـم گرفته آسمان را      سیاهـــــــــی کور کـرده کهـکشان را

مــــــــــگر بار دگر در خـــواب بینم      شــــــــب مهتـــــــابی بامیـــــــان را

******

الا یــــــار جان خطر داره جدایی      نهـــــــــــــــــال بی ثمر داره جـــــدایی

نهــــــــــال بی ثمر داره یا نداره      که مــــــــــرگ بی خبـــــر داره جدایی

******

بهـــــــــــــــــار آمد بهار من نیامد      گل آمــــــد و گلــــــــــــعزار من نیامد

منبع

چراغعلی!... بسرای دیگر!

2010-03-07T12:40:00.003+04:30

"عبدالعلی مزاری"روشنا بخش دلهای هزاران هزارشیعه دلسوخته ایست که سالها به جرم بیخودانه یی محکوم به شکست بودند و بدینسان چراغ مولاعلی(ع)در دستان شهیدش راهی را که به نابودی فرجام می یافت روشنی بخشید،اما دریغا! آفتاب چراغ مولا(ع)دیری نپائید و چراغعلی را در میان مویه ها و ضجه های درختان آسمانفرسای هزارستان به سرخی کشیدند،از آن پس چراغعلی های بیشماری ،از دامنه افسانه ها و خاطره ها به بیداری اهتزاز یافتند.

"عبدالعلی مزاری"سردار بزرگ شیعیان افغانستان راهش هنوز سوسوی هر گام بیداریست.

کوه به کوه

غلغله ایست

تابوت کدام قصیده آفتابیست

کاینگونه درختان

در ضیافت اسپان سپیده بر دوش

به اهتزاز برخاسته اند؟!

چراغعلی!...بپاخیز!

اسپان بی تاب اهتزاز اشک بدوشان

امشب

سم می کوبند،

و نوعروسان آیینه پوش

انار حوصله شانرا

درگذار بادهای نا مراد

خون فشانند!

چراغعلی!..بپاخیز!

وکوهها را از نا امیدی

رهایی بده

تا آفتاب ازشانه هایشان

غمگینانه چهره بر نگشایند،

بگو

حماسه های قدیمی را

ازغلاف رنج بغض های همیشگی شان

ترانه ای بسازند،تازه تر

تا بیرقهای سبز،پرغرور تر از همیشه

لبخند فتح

نوید دختران آبادی افشان کنند،

چراغعلی!...مژده بیفشان

ودلگیر اسپان خودت مباش

این آبادی سپید اسپان سپیده بردوش

فراوان دارد،

چراغعلی!...یادت هست

چراغهای قریه درهجوم چه طوفان ها که نایستا د

وتو

چه عاشقانه با دمبوره ات

دریا میسرودی

وپنجره ها

بیخودانه ورق می خوردند

به شوق ترانه های مواجت،

وچوپانان پریشان دل

با مشعلهای های هویشان

سپیدآهوان عاشق را

به دره های شعله ور گلسرخهای بهاری

فرا می خواندند.

بیقراری ها

تقدیم به روح بلند بابه مزاری(رح)

مـــن و یک عمـــــــر درد بی قراری

زداغ لالـــــــــه هـــــا در آه و زاری

هزاره خـــــاک عـــــالم را به سر کن

زداغ هــــــجرت بـــابــــه مـــــزاری

مــــــــزاری مــــیر و ســـالار هزاره

دوای درد و غمـــــــخـــوار هــــزاره

زعـــــرش آسمــــــانها ،کـــن! نگاهی

ببــــــین ســــــــــرهای بـردار هزاره

دریایی ها

مگذار که لشــــــکر به کمین افتدد باز

گُرد دگری زصـــــــدر زین افتد باز

سخت است اگرچه مــــرگ رهبر،اما

مگذار که پرچـــم به زمـــــین افتد باز

او دعوت زنـــجیر گسستن می کـــرد

فریاد زبند ظلم، رســــــــتن مـــی کرد

بتهای زر و زور، زبون می گشتند

هرگاه که قصد بت شکستن می کرد

بعد تو کجاست غمـــــــگسار دگری

سرقافله ای،طــــلایه دار دگـــــــری

صد سال دیگرصبرکن ایدل! که رسد

شاید که علی و ذوالفــــــقار دگـــری

با خصم بگویید که دریا، دریـــاست

امواج هزاره تا ابد طوفان زاست

زنده است هزاره تا عدالت زنده است

یک سنگر اگر رفت علم پا برجاست

سخنان چندی از الگوی مقاومت،شهید استاد عبدالعلی مزاری (رح)

هدف ما تشکیل یک حکومت اسلامی،مردمی و فراگیر و مبتنی بر عدالت اجتماعی در افغانستان است.

هوشیار باشید که کسی با سرنوشت شما بازی نکند

مردمی که در قبال سرنوشت خود حساس نباشد مرده است.

آرمان ما،امنیت،آزادی،عدالت اجتماعی و وحدت ملی در افغانستان است.

درخارج ازکنار از شما،هیچ زند گی برایم ارزش ندارد.

هرکس از راه زور بخواهد اسلحه خود را بر مردم تحمیل کند و واقعیتهای علنی جامعه را انکار کند مورد ملامت است.

مسئله افغانستان وقتی حل می شود که مردم و احزاب همدیگر را تحمل بکنند و در صدد حذف یگدیگر نباشند.

حق طلبیدن معنی اش جنگ نیست. اگر قرار باشد معنی این را جنگ بدانیم، خوب پس از گذشته افغانستان باید صحبت هیچ نکنیم، از مظلومیت و محرومیت مردم هیچ چیزی نباید بگوییم ـ در حالیکه ما مظلوم و محروم در این کشور بودیم و تا حالا هم هستیم...!

من هیچ وقت نه شیعه گفته ام، نه سنی، و نه هم بعد ازاین می گویم؛ چون به اعتقاد من، شیعه سنی و این مسایل را مطرح کردن یک نوع بازی است!

ما عاشق قیافه هیچ کسی نیستیم، فقط می خواهیم مردم ما در تصمیم گیری سیاسی این کشور سهیم باشد!

تنظيم هاي سياسي در افغانستان بايد همديگر را بپذيرند، در صدد حذف يکديگر نباشند!

خواست ما این است که جنگ نباشد تفاهم باشد؛ خواست ما این است که حذف نباشد پذیرش باشد؛ خواست ما این است که بیایند یک روز در تاریخ افغانستان ـ افغان ها اثبات بکنند که لیاقت و توانایی این را دارند که مشکل خود را در بین خود ـ خود حل بکنند!

من از شما مردم می خواهم که نسبت به سرنوشت تان حساس باشید و نگذارید دیگر کسی شما را فریب دهد و با سرنوشت شما معامله کند!

من افتخار می کنم که مدافع مردم خود هستم و برای آنها حقوق می خواهم!

ما مردم افغانستان هستیم. هیچ نژادی را نفی نمی کنیم... همه باید بیایند و در این مملکت برادروار زندگی کنند و هر کس باید در باره سرنوشت اش تصمیم بگیرد. این خواسته و حرف ما است!

وحدت ملی را ما در افغانستان یک اصل می دانیم!

یاد مزاری

عاشق دلــخسته جذبه جــــانان رســـید

دوست صدا زد بیا!چون گه پیـــمان رسید

باد صبا می وزد سوی گلـــستان و باغ

پیک صبا صبحدم سوی سلیـــمان رسید

دوش به لوح دلــــم نقش گلی شد پدید

لیک ندانم چرا زار و پـــریشان رسید

از پس یک روزگار سرو قـــدی داشتیم

باد خزانش وزید،والـــه و حیران رسید

لاله رخ گل عذار،از کف ما رفت آه!

از برما پر کشید، برسوی مستان رسید

عشق چو آمد پدید،عقل کجا ماندنی است

ساغرمی برگرفت،مست و خرامان رسید

موسم اندوه شد، شادی مــــا شد تمام

رهبر ما شد شهید، موسم افــغان رسید

زنده دل بـــیقرار،گاه وصـــالش رسید

از تن خاکی رهید، در بر یزدان رسید

آه و فغان برکشید از غم دل، دوســتان

یوسف ما از جفا ،در کف گرگان رسید

یاد مزاری به دهر ،زنده و جاوید باد!

از غم او اشکـبار دیده عــــمران رسید

چهار آسیاب

نای زخمی گنجشکها

لبریز است

از جاری زلال نام تو

آسمان!

ای آبی ترین ستاره

درشب تاریک و موهوم

ای که برفراز گلدسته های غرورم

اذان تو جاری است،

ونام تو

زینت بخش حنجره هامان

گنجشکها

برشاخه های غربت

به سوی کدام آسمان

فریاد می کنند؟!

وتو!

ای معراج اندیشه های سبز!

و شهر باروت وخون و گلوله،

وفریاد

که جاری است

کینه شب باوران

در رگهایت،

چه کردی؟!

چه کردی که اینگونه

گنجشکها

در ذهن شان

خاطره آبی آسمان را

مرور می کنند

هیچ میدانی

که پیکره غرور صخره ای ما را

در آسیابهایی

که پرشده است از

کینه خفاشان

خُرد کرده ای؟!

گوش کن !

گوش کن!نمی شنوی؟!

بوی دلتنگی کودکی را در فراق پدرش؟!

و صدای گنجشهایی راکه ترانه های خیس می خوانند

برای آسمان.

آه!

چهار آسیاب!چهار آسیاب!

نفرینت باد!

سخنرانی رهبر شهید ـ 8 / 2/ 1372

2010-03-07T11:46:00.005+04:30

بسم الله الّرحمن الّرحيم

با تشكر از برادران عزيز كه زحمت كشيده اند اين جا تشريف آورده اند براي روز تاريخي كه هم در جهان تاريخي است هم براي مردم افغانستان كه بايد از اين روز تجليل بكنند. در اين شرايط سخت كه برادران فرهنگي حزب وحدت زحمت كشيده اند اين جلسه را فراهم نموده اند و از برادران كه سرود و مقاله خوانده اند و ما استفاده كرديم از همة اين عزيزان تشكر مي كنم.

مسأله اي كه امروز روز تاريخي است چه از نگاه جهان و چه از نگاه مردم افغانستان فرق مي كند. از نگاه جهان كه امروز مسلماً روز پيروزي مردم افغانستان به شمار مي آيد. ولي از نگاه مردم افغانستان فكر مي كنم امروز روز پيروزي ظاهري است. روز پيروزي واقعي مردم افغانستان امروز نيست. لهذا براي شما مردم چند دقيقه اي كه زحمت مي دهم و وقت عزيز شما را مي گيرم مي خواهم در بارة چند موضوع خدمت شما صحبت كنم. يكي دربارة اين روز تاريخي و يكي هم چرا امروز روز پيروزي واقعي مردم افغانستان نيست. اينكه در رابطه با يك سال كه بنام به پيروزي رسيدن انقلاب مي گذرد براي شما چه چيز به وجود آمده است، مسأله ديگر فاجعه افشار است كه اين فاجعه با اينكه چقدر دردناك است اما براي ما و شما درسی كه از اين فاجعه گرفتيم. و سه باور را كه ملت ما داشت و آن سه باور عوض شد فكر مي كنم يك پيروزيست. و مسأله اخيريكه خدمت شما بايد به عرض برسانم مسأله وضعيت فعلي كشور و توافقات اسلام آباد است كه اين مطالب را اگر وقت برايم ياري كرد خدمت شما عزيزان و پدران و برادران و ريش سفيدان به عرض مي رسانم.

دلم هيچ نمي خواست كه بعد از فاجعة افشار صحبت كنم. مگر در آن وقتي كه مي شد مردم ما اين انتقام را بگيرند از دشمنان. ولي چرا امروز حاضر شدم كه با شما مردم صحبت كنم، علت اصلي اش اين است كه عاملين و خائنين اين فاجعه دستگير شده بود و خواستم اين را براي شما توضيح بدهم و در اين جا در محضر شما آنها را به جزای اعمالشان برسانيم. فقط اين چيز باعث شد بيايم براي شما صبحت بكنم

موضوع ديگر اينكه ما مدت 250 سال باوري را كه داشتيم، قضية افشار و چنداول روشن مي كند كه اين باورها هم اشتباه است. آن باور اين است كه ما در طول 250 سال باور داشتيم كه ظلم را كه فقط يك خاندان جاه طلب بالاي مردم ما مي كرد، تعميم مي داديم و فكر مي كرديم همه پشتون ها بالاي ما ظلم كرده و ظلم مي كنند و ما در آينده آن وقت به حق و حقوق خود مي رسيم كه در كنار فارسي زبان ها باشيم و از فارسي زبان ها دفاع كنيم با اين ها همسنگر و هم موضع باشيم در حق و حقوق خود مي رسيم. قضيه افشار و چنداول اين باور را هم باطل كرد. خط بطلان كشيد. ما اگر در صد سال پيش شاهد مسأله اي بوديم كه پسران ما را مي گرفتند مي فروختند و مردم ما را سر مي بريدند و مي كشتند و برده درست كرده بودند و كنيز. ولي بعد از صد سال و چهارده سال مبارزه و هم سنگري عين مسأله تكرار شد و بدتر از آن. اينجا كه اطفال هشت ساله ما را كشتند و آنها را فروختند و زن ها را كشتند و صورتشان را پوست كردند. اما از دست كي؟ از دست كسي كه چهارده سال مبارزه كرده و شعار مي دهد كه حكومت اسلامي را برقرار كرده ام. از كساني كه استاد علوم الهي و سياسي و اسلامي است اين عمل انجام مي شود. ولي اين باور را براي ما اثبات مي كند كه اين باور، باور اشتباه بوده است. قدرت طلبي و انحصارطلبي، يك تعدادي كه خلاف مسير اسلامي و انساني رفتار مي كنند اين متعلق به اين نژاد و آن نژاد نيست و ما امروز بايد تجديد نظر كنيم. درست است كه عبدالرحمان 62٪ مردم ما را از بين برده است ولي عبدالرحمان و خاندان عبدالرحمان از بين برده است نه همه پشتون ها. و ما امروز بايد اين مسأله را باور كنيم كه اين جنايت كه در چنداول و افشار به وجود آورده نه همه تاجيك ها. و اينجاست كه در باورهاي گذشته خود تجديد نظر بكنيم. بايد با واقعيت ها و حقيقتهاي جامعه برخورد كنيم و از اين درس بگيريم.

من معتقدم در اينجا در طول تاريخ گذشته افغانستان حكومت ملي و اسلامي بوجود نيامده. اما يك خاندان و تعداد قدرت طلب بالاي مردم ظلم كرده است. اگر ما در اينجا بياييم يك حكومت اسلامي كه مردم ما مي خواهند به وجود آوريم كه در آن حق همه مليتها تعيين شده باشد، اين باور، باور درستي مي باشد. ولي سلسله تاريخ وقتيكه آورده بود بالاي ما هم قبولاند. اينجا براي شما واضح مي گويم در افغانستان دشمني مليتها فاجعه بزرگي است. در افغانستان برادري مليتها مطرح است. حقوق مليتها يعني برادري مليتها. دو برادري كه در يك خانه زندگي مي كنند چطور برايشان حق قائل اند كه در اين خانه من هم حق دارم آنهم حق دارد. اين برادري است نه دشمني. بلي اين عناصر قدرت طلب و جاه طلب است كه در اين مسأله به عنوان نژاد و غيره استفاده مي كنند براي سياست شان.

اما اين مسأله تاريخي است كه خدمت شما بگويم چرا با شما دشمني دارند و جاي تأسف است كه كسيكه خود را استاد الهيات مي گويد و به اين گونه مقابل مردم ما برخورد مي كنند. آقاي رباني بعد از جنگ افشار وقتيكه به پاكستان مي رود، با قاضي احمدحسين اين مسأله را مطرح مي كند. ببينيد اين باورهاي غير اسلامي سر از كجا درمي آورد. به قاضي احمدحسين مي گويد كه اين مردم بسيار مردم جاني است. شما را مي گويند، چرا جاني است؟ در حاليكه از روزيكه اينها به نام اسلام به كابل حاكم شده اند، هشت جنگ بر عليه شما انجام داده است. مي گويد اين ها از اولادهاي چنگيزخان هستند كه در باميان جنگ كرده اند 700 سال پيش. اين را جناب آقاي رباني براي قاضي احمدحسين در پاكستان مي گويد. بعد از قضيه افشار زمانيكه اشتباه شان در دنيا بالا مي شود و جنايت شان در دنيا منعكس مي شود كه چقدر اينها بر سر ما جنايت كرده اند. آنگاه آقاي رباني مَثَل تاريخي مي زند كه شما مستحق اين جنايت و مستحق اين ظلم هستيد، چون اولاده چنگيزيد.

اين آقاي رباني كه در مصر تحصيل كرده و در دانشگاه كابل الهيات درس مي داد، اول اين آدم بيسواد از تاريخ خبر ندارد كه شما بومي ترين مردم افغانستان هستيد، قبل از اينكه چنگيز در افغانستان حمله كند شما اينجا بوده ايد و شما عليه چنگيز در باميان مقاومت كرديد. اين آدم بيسواد اول كه از تاريخ بي خبر است و باز هم آنوقت ما از آقاي رباني بازخواست مي كنيم، بر فرض اين باور تو راست بود، اينها اولاد چنگيز بود و چنگيز هم در باميان جنايت كرده. تو با كدام منطق اسلامي و الهي حق داري كه 700 سال بعد انتقام آن را از افشار و چنداول مي گيري و اين با كدام منطق اسلامي و انساني سازگار است!؟ اينجاست كه چرا با شما دشمني دارند و چرا تمام فكرش اينست كه شما را از بين ببرد، چون اين باور تاريخي را دارند. روي اين باور تاريخي شما را مي كُشند. لهذا ما در اين جا اشتباه كرده بوده ايم. عمل يك دسته اي را به نام يك قوم مي كشانديم و از اينها حمايت مي كرديم. اما اين اشتباه را مرتكب شديم. اين مسأله بود كه در اينجا در رابطه با افشار اين باورها را روشن كرد كه در آينده گول اين باورها را نخوريم.

اما مسأله امروز كه من حاضر شدم كه وقت شما را بگيرم كه در محضر شما جرأت كردم كه بيايم صحبت كنم و آن يك باور تاريخي ديگر هم بود كه اينجا فرق كرد.

صد سال پيش از مردم ما خائني پيدا شد و عليه مردم ما دست به خيانت زد و مردم ما را به شكست مواجه كرد. بعد از 100سال باز اين تاريخ فا جعه تكرار شد ولي اينجا اين بار يك پيروزي نصيب شما شد. و آن اينست كه اين خائنين شناسايي شدنند و اين خائنين را بحمدلله اكثريت ايشان را گرفتيم. من براي شما مردم تعهد سپرده ام كه از شما دفاع كنم و به شما خيانت نكنم. و دست خيانت كاران را بگيرم. الحمدلله دراينجا حزب وحدت اسلامي موفق شد كه اين خائنين را شناسايي بكنند و اكثريت شان را دستگير بكنيم و چند تن از اين ها پرونده شان تكميل شده و بعد از اثبات جرم و اعتراف و طي مراحل شرعي حكم صادر شده امروز شما شاهد جزا دادن شان هستيد. اين قضيه در تاريخ گذشته نشده بود و آن كسانيكه براي ملت ما خيانت كرده آنها به دربار مزدور بود، جا داشت، روي رياست داشت و مردم ما را از بين برده بود، ولي بحمدلله اين خائنين موفق به اين كار نشدند كه بعد بالاي خون مردم ما و ناموس مردم ما معامله كند و مردم ما باز هم زير ظلم بماند. اينجا است كه همين براي شما اطمينان مي دهد كه هم اينها را امروز در محضر شما حكم شان را صادر كرده به اين جا اعدام انقلابي مي كنيم. والسلام علیکم و ....

بوی گلاب

تقدیم به زینب یادگار کوچک شهید مزاری(رح)

با گل اشکهای خود بوی گلاب می دهی

باغــچه و بهار را هدیه ناب می دهی

با دل پرامید و با مشت بلند خـویشتن

دشمن کینه توز را خوب جواب می دهی

جاودانه

تقدیم به همسر شهید مزاری

پروانه صـــــــــفت تا به سحرسوخته ای

ازعشــــق و وفا بـــال وپر افروخــته ای

برقــــــامــت آن پیر همـیشه سر سبز

گلــجا مــه جــا ودانــــه دوخــــــته ای

سردار ملت

مــــزاری، رمـــــــز ایثــار و شــهادت

مـــــزاری، فــــخر مـــیدان شـجاعـــت

زکـــه ثــــابـــت تر اندر اســــــــتواری

بلـــــند از آســــــــمان در پـــــــایـداری

به مـــــــردم مایـــــــــه امـــــــیـدواری

بـــــه مـــــــلت منبع هــر افتـــــــخاری

وجـــــودش مـــــــظهر عــشق و محبت

ضــمیرش پــــر ز ایــــــمان و مروت

نـــــــزاید آســــــــمان هرگـز مــــثالش

نه اندر وصف من گنــجد خصـــــــالش

ره آزادگــــــــان راه مــــــــــــــــزاری

همــــــــه مـلت هوا خواه مـــــــــزاری

به قــــــــلب دوستــــــان جای مــزاری

بلــــــــند از هرســـــــو آوای مـــزاری

مـــــــــــزاری قـــــهرمان ملک و ملت

مـــــــــــزاری دور از هـــــرگونه ذلت

مـــــــــزاری دشــــــمن شـخص ریا کار

بـــــــه پیــــمان و به عـــهد خود وفادار

از او مــــردانــــــــگی را باید آمـوخت

که خود شد شمع و بهر مــلتش سـوخت

بینندگان عزیز وبلاگ آزره بامیانی،شمو می تنین که عکسای زیبایی از رهبر شهید"رح" ره د بخش گالری سیل کنین،همچنان می تنین که بهترین آهنگ های انقلابی هنرمند حنجره طلایی کشور داوود سرخوش ره از بخش آهنگهای هزارگی ،خیلی آسو دانلود کنین.

معرفی بازی های محلی هزارستان

2010-01-23T10:46:00.006+04:30

دوستداران فرهنگ عامیانه هزارگی امروز می خواهم بازی هایی راکه در زمستان ها اوقات اضافی اطفال هزارستان را پر می کند برتان معرفی کنم. در هزاستان،اطفال رخصتی زمستانی مکاتب شان را به بازی و سرگرمی می پردازند. این بازی ها همگی به شکل گروهی اجرا می شود که از زمانه های قدیم در بین اطفال هزارستان رواج بوده است. 1- از بازی هایی که در بین اطفال هزارستان محبوبیت زیادی دارد" اَپو بازی" بازی است. " اَپو بازی" طوری است که چند نفر از اطفال جمع می شوند و با یک سنگ نوک تیز دایرۀ در روی زمین می کشند. بعد از آن هرکدام پیسه میده( پول خورد) ای را در داخل دایره می گذارند و به نوبت از یک طرف خط دایره با سنگ هایی که از قبل آماده کرده اند پیسه ها را هدف قرار می دهند تا از دایره بیرون بکشند. هرکس توانست پیسه ها را از خط دایره خارج کند،برنده است و بازی به همین منوال ادامه می یابد تا همه پیسه ها از خط دایره بیرون شوند. 2- از دیگر بازی هایی که اطفال هزارستان زیاد دوست دارند آن را اجرا کنند بازی" گرگ و بره" است. در این بازی تعداد پنج یا شش نفر دست به دست هم داده و به شکل دائره ایستاده می شوند. بعد از آن یک نفر نفر گرگ می شود و دیگری بره. گرگ شروع می کند به دنبال کردن بره تا اورا بگیرد. وقتی که گرگ بره را بگیرد بازی خلاص می شود. اما گرگ به این آسانی هم نمی تواند بره را بگیرد. چون بره به همان حلقه پنج یا شش نفری پناه می برد. وقتی بره داخل حلقه باشد، افرادی که حلقه را تشکیل داده اند نمی گذارند که بره به دست گرگ بیفتد. بازی تا وقتی ادامه پیدا می کند که بره در خارج از حلقه به دست گرگ بیفتد. البته این بازی ها مخصوص بچه ها است و دختران این بازی ها را اجرا نمی کنند. اما دختران هزارستان نیز بازی های مخصوص به خود را دارند. 1- یکی از بازی هایی که دختران هزارستان به آن علاقه زیادی دارند" سنگ دامنکان " نام دارد. در بازی " سنگ دامنکان " هشت نفر از دختران اشتراک می کنند و این هشت نفر به دو گروه چهار نفری تقسیم می شوند و این گروه های چهار نفری یکی را از بین خود به حیث سرکرده انتخاب می کنند. بعد هردو گروه روبروی هم می نشینند و بازی را شروع می کنند. سرکرده گروه اولی سنگ کوچکی را در مشت خود گرفته و دست خود را به دامن هریک از افراد خود می برد و بلاخره سنگ را در دامن یکی از افرادش می گذارد. آن گاه از سرکرده گروه مقابل خود می پرسد که سنگ در دامن کدام نفر است. این جا خیلی دقت لازم است. سرکرده گروه دومی باید از بین سه نفر گروه اولی یکی را انتخاب کند وبگوید سنگ در دامن این نفر است. اگر سرکرده گروه دومی درست گفت نوبت بازی را می برد و اگرغلط گفت نوبت در دست گروه اولی باقی می ماند. این کار سه بار تکرار می شود، اگر سرکرده گروه دومی هرسه دفعه غلط گفت یک نفرش را به گروه اولی می دهد،ولی در مقابل آن نوبت بازی را به دست می آورد و مثل گروه اولی عمل می کند. بازی همین قسم ادامه پیدا می کند تا یکی از گروه ها دو نفر گروه مقابل خود را ببرد. در این جا بازی خاتمه می یابد و افراد گروه برنده دست به دست هم داده و این شعر را می خوانند: از بـــــــالا اَو میایه بــــویی پلو میایه خانه را جارو کـــــنین عروس نـــــو میایه 2- "قلای قاضی"یگی دیگر از بازی هایی است که دختران خوردسال در هزارستان اجرا می کنند. در بازی "قلای قاضی" به شش نفر احتیاج است که چهار نفر دست به دست هم داده،کندوی بزرگ،کندوی میانه و کندوی کوچک را تشکیل می دهند و دو نفر دیگر آن یکی آجه (پیرزن) می شود و دیگری پشک. اصل قصه بازی قسمی است که، در روزگارهای قدیم آجه ای بوده که از دار دنیا فقط یک بز شیری داشته و یک پشک. یک روز آجه بز خود را می دوشد وشیرش را در ظرفی ریخته در آشپرخانه می گذارد. ازقضا پشک آجه هم تشنه و گرسنه از بیرون می آید. تمام خانه را به دنبال مواد غذایی می گردد تا می رسد به ظرف پر از شیر. پشک به خوردن شیر شروع میکند. در همین هنگام آجه کارهای خود را تمام کرده و می آید به آشپزخانه تا شیر را گرم کرده و همراه تکه نانی که داشته بخورد. آجه خیلی دیر آمده بود. چون وقتی داخل آشپرخانه رفت دید که پشک شیر را کاملاً خورده و هیچ چیزی باقی نمانده است. آجه خیلی عصبانی می شود و شروع می کند به پیش کردن پشک. پشک هم می ترسد و می دود پشت کندوها تاشه( پنهان ) می شود. بازی از این جا شروع می شود. آجه اول پیش نفر اولی که کندوی کوچک است می رود و می گوید: "آینه میتوم،شانه میتوم،سوزون سرمیده میتوم،پشک مره ندیدی؟ کندوی کوچک جواب می دهد: پشک توره دیدیم،پشت کندوی کته(کلان) استه! آجه پشت کندوی کته را می پالد و پشک را پیدا می کند، اگر پشک را بی خبر گرفت بازی در همان جا خلاص می شود و اگر نتوانست پشک را بگیرد، پشک دوباره فرار می کند و بازهم تاشه می شود. این بار آجه پیش نفر دومی که کندوی میانه است می رود و به کندوی میانه می گوید:" آینه میتوم،شانه میتوم، سوزون سرمیده میتوم،پشک مره ندیدی؟ کندوی میانه هم که دیده پشک پشت کندوی کته است،به آجه می گوید: پشک توره دیدیم پشت کندوی کته استه! آجه بازهم پشت کندوی کته را می پالد و پشک را پیدا می کند. پشک دوباره فرار می کند و آجه هم به دنبالش می رود. آجه همین طور پشک را پیش می کند تا بلاخره پشک به دست آجه می افتد و بازی هم خلاص می شود.

دوبیتی های فولکلوی هزارگی

2010-01-21T13:13:00.005+04:30

شیوه چیشمه موری چخرا موکونی

تومره بند از بند جــــــودا موکونی

به فــــــردای قیامـت روز مــحشر

الی اوبال مره کـــــــوجـا موکونی

قاش وپیشنه تو سرمه چومـــه دیده

دزی روزا درگ تو گـــــومه دیده

قـــــورو قســــم تیرما یاد تو نیـــــه

دروغــــــای تو دمـــه مالومه دیده

زمـــــانه بــد شوده مردوم خرابه

تــــــوره نمینگرم دیل مـــــه کبابه

مه پــــــروایی گپی مردوم ندریم

زیارت تو قـــــدرحــــــج ثوابـــه

بشینوم ســـــال و ماه د آرزوی تو

دیل مه باریک شوده از تار موی تو

امــــــی ره از دیل بیچاره موگوم

مره آتیش می زنه خـــــال روی تو

مــــــره د خود خو آموخته کدی تو

رفتی مره جای خـــو پرته کدی تو

د آتیش در ددی دیل و جیگرمـــــه

سرپیچه وری نیم سوخته کدی تــو

ضرب المثل های هزارگی و تشریحات آن

2009-11-08T14:16:00.002+04:30

بیزار از طیلایی کی گشه بچقنه:

چیزی که باعث رنج و عذاب شود سزاوار ترک است هرچند ارزشمند مانند طلا باشد. مثل را به قصد بیزاری جستن از اموال یا اقوام و آشنایان دردسر آفرین به کار برند.

جنگل تر و خوشک دره:

در اجتماع همه نوع آدم وجود دارد.همه خوب یا بد نیستند،مثل را به عنوان تسلی بخشیدن به کسی به کار می برند که از وجود فرد نابابی آزرده شده باشد.

خدا از موی سفید شرم موکونه:

خدا به پیران ارج و احترام قایل است،چنانکه اگر رو به درگاهش آورند و در حق کسی دعا یا نفرین کنند،رد نمی کند.پس نباید پیران را سبک شمرد و از کنار آنان بی تفاوت گذشت.مثل را وقتی به کار برند که مسأله ارج و احترام پیری در میان باشد.مثلاً وقتی پیری شفیع و واسطه در امری شود،برای اینکه شفاعتش را بپذیرند،این مثل را به کار برند.

کم بخور نوکر بیگیر:

توصیه به بزرگ منشی می کند.حتی اگر قدرت و توانایی کافی نداری از خرج خودت کم کن و نوکری برایت استخدام کن تا شخصیت است پیش دیگران بالا برود.

بوز د پای خو اوزویه،میش د پای خو:

هرکس سرنوشت مخصوص خود به خود را دارد.عاقبت کار هرکس جداست.کس بار گناه دیگر را نمی کشد.مثل از صحنه آویزان بو.دن لاشه های احشام در سلاخ خانه ها اخذ شده است.

دوبیتی ها چگونه به وجود آمده اند و سرایندگان دوبیتی ها چه کسانی بوده اند؟

2009-10-25T10:09:00.005+04:30

دوبیتی های عامیانه سال هاست که در سینه ها و حافظه های مردم باقی مانده و همچون گنجینه ای بزرگ و گرانبها ارزش دارد.

در این دوبیتی ها بسیاری از پدیده های زندگی روستایی،انعکاس ساده و صمیمانه دارد. دوبیتی ها آیینه تمام نمای زندگی روستایی است که از عشق و شیفتگی،هجران و دوری،وصال و زیبایی روستاها حکایت می کنند.

جالب این است که سراینده دوبیتی بدون هیچ قید و بندی،احساسات،خواسته و آرزوهای خود را در ابیات بیان کرده است:

خدا عجب چیزا خلقت موکونـــــــه

د یک دیدو صد دیل غارت موکونه

امو وقتی که د یادم میــــــــــــــایی

بیچاره دیله که طاقت موکونـــــــه

اما سرایندگان این دوبیتی ها چه کسانی بوده اند؟

مسلم است که اینگونه آثار توسط افراد حقیقی ساخته شده اند و هر شعر باید شاعری داشته باشد،ولی معمولاً شاعر دوبیتی های عامیانه و گوینده ضرب المثل و افسانه عامیانه شناخته شده نیستند.

اما برای کسانی که دوبیتی های عامیانه را دوست دارند و همیشه این دوبیتی ها را در دل های خود حفظ کرده اند و گاهگاهی در تنهایی ها با خود زمزمه می کنند،اگر سراینده اش هم معلوم نباشد،فرقی نمی کند. برای چوپانی که در کوه ها و صحراها در کنار رمه گوسفندانش،دوبیتی عامیانه ای را با نالۀ نی زمزمه می کند،آن عاشق دل شکسته ای که غم هایش را در صدایش می پراکند و آن دهقانی که در روزهای گرم تابستان در هنگام کار،خستگی های خود را زمزمه کردن دوبیتی ها از تن بیرون می کند،دوبیتی و سرایندگان آن یک ارزش را دارند.

ویژگی دوبیتی های عامیانه:

یکی از ویژگی های دوبیتی ها این است که سراینده می کوشد احساسات عاطفی،مقصد و مرام خود را در همان دو بیت جا دهد.

از دیگر ویژگی های دوبیتی های عامیانه لفظ ساده و محلی آن است که نشان می دهد این دوبیتی ها در کوه ها،روستاها و دشت های سرسبز سروده شده اند.

نمونه ای از دوبیتی های عامیانه هزارستان:

دیده کمر باریک عالم تبای مه

رفتی پورته کدی مره د جای مه

از روزی قد تو آشنا شدیم ما

د سر مه قار شده خانه والای مه

الیگونو مورغاگی نو اماده

آغه آغیل د لب آو اماده

آغه آغیل د لب او اماده

شان مه موشه دجان مه تو اماده

منه آغیل چطو خوش خوش میگرده

سرو سینه شی نقره پوش می گرده

آشوق صدقه ازو گشتار و رفتار

عجب نوربند عجب پرجوش می گرده

دره بله موروم دیل بی قراره

خانهی یارمو دمنه دیاره

نیشانی موگویوم عالم شناسه

چیرمه گیر پیرون شی سه قطاره

به لب خال خودایی داره یارمه

به گردن طوق شاهی داره یارمو

بچی از مه غریب بیگانه گشته

مگم میل جودایی داره یارمو

معرفی کتاب قصه های هزاره های افغانستان.

2009-10-10T14:45:00.013+04:30

دوستان عزیز،امروز کتابی بنام،قصه های هزاره های افغانستان به دستم رسید. این کتاب مجموعه ای از هفتاد و سه قصه ی عامیانه هزارگی است که نویسندۀ توانای کشور محمد جواد خاوری به همکاری حامده خاوری آن را جمع آوری کرده است.

قصه های این کتاب در نه دسته نوشته شده است که عبارت اند از قصه های پند آمیز،قصه های سحر آمیز،قصه های سرگذشتی،قص های طنزی،قصه های عشقی،قصه های حیوانات،قصه های زنجیره ای و قصه های تاریخی. بر علاوه این نه دسته از قصه ها در آخر کتاب چند قصۀ بسیار زیبا به لهجۀ شیرین هزارگی نیز نوشته شده است. این کتاب می تواند گام بزرگی باشد در راستای حفظ فرهنگ عامیانه هزاره های افغانستان. این هم یک نمونه از قصه های عامیانه هزارگی که در این کتاب نوشته شده است:

منزیل د منزیل: بود نبود،بودگار بود،زمین نبود شدیار بود،هرچار مامد یاربود.پگ شی بیرار بود. دَخوردو تیار بود.دَ کار کدو بیمار بود. روز و روزگاری چار بیرار بودن،هرچارشی بیکاربودن.خاتونون شی قاربودن،ازونا بیزار بود.یک روز نه یک روز،صد دیل نه صد دیل شودن،دَ شویون خو گوفتن: " از خانه بورشین،کار کین.سیال گوم بشین،سیال مل نه!"

ازی توره و طانه ی خاتونو،غیرت شویو بالا زد،عزمه جزم کدن کی از خانه بود شَوَن.بیچاره گو کَمَره بسته کده بود شودَن.

میزیل د منزیل،عاشقان بیدیل،فرسنگ دَ فرسنگ عاشقان دیلتنگ،چپلی فیض مامد،گوفته می مد،تلخی تمباکو،شیرینی خورما،کوتاهی سخن،درازی کرباس،ناخود ترقیده،کیشمیش پوندیده،دَ یک بیابو رسیدن. دیدن سه توفنگ.دوی شی مَیدَه در مَیده،یک شی کُنداغ نَدَشت.بی کُنداغ شی ره گیریفتن و دَ شانه کدن و رفتن. رفتن و رفتن،منزیل دَ منزیل،عاشقان بیدیل،فرسنگ دَ فرسنگ عاشقان دیلتنگ،چَپلی فیض مامد،گوفته زده می مد،تلخی تمباکو،شیرینی خورما،کوتاهی سخن،درازی کرباس،ناخود ترقیده،کیشمیش پوندیده،دیدن سه آهو.دوی شی موردَه در موردَه،یک شی دوم نَدَشت. بی دوم شی ره گیریفتن.گوشت شی ره قَیلَه قیله کده خورجینای خوره پور کدن و رفتن.

رفتن و رفتن،منزیل دَ منزیل،عاشقان بیدیل،فرسنگ دَ فرسنگ عاشقان دیلتنگ،چَپلی فیض مامد،گوفته زده می مد،تلخی تمباکو،شیرینی خورما،کوتاهی سخن،درازی کرباس،ناخود ترقیده،کیشمیش پوندیده،دَ یک شیله رسیدن. دیدن سه تا دیگ. دوی شی میده در میده.یک شی سرپوش نَدَشت. بی سرپوش شی ره گیریفتن.گوشتای آهو رَه دَ بَینِ دیگ انداخته دیگه بَله دیگدان بار کَدَن.جوش دادن تا گوشتا بیخی چَقید و استخوانا هیچ خبر نَدَشت.نانایی که دَ توبرَه داشتن بور کدن و د شوروا تَر کده خوردن.گوشتا ره برای روز مبادا بَین نان پیچ کده د کمر بسته کده رفتن.هم مورفتن و هم بین خو موگوفتن:" دَ جایی بوریم که روی آدمیزاد ننگریم."

منزیل دَ منزیل،عاشقان بیدیل،فرسنگ دَ فرسنگ عاشقان دیلتنگ،چَپلی فیض مامد،گوفته زده می مد،تلخی تمباکو،شیرینی خورما،کوتاهی سخن،درازی کرباس،ناخود ترقیده،کیشمیش پوندیده، دَ یک منزیل رسیدن،دیدن که سه تا جویه.دوی شی خوشک در خوشک،یک شی ید نم نَدَشت.نَم ندار شی رَه گیریفتن.هرچار بیرار از بس منزیل زده بودن،مَندَه و کوفتَه شوده بودن،از ذیلّگی توشته شوده و جیگرای شی موسوختن.همگی قد روی خو بله جوی افتادن.لبا رَه دَ جوی چسپاندن، کشیدن و کشیدن که بینی ها گورده گاو گشت لبا ناودان اسیه،ولی شیکم هیچ خبر نَدَشت. ما هم از اَمو گوشتای آهو یک چیمچکه برای شیمو آورده بودوم. دَ بَلنَه آغیل که رسیدوم،سگ سیاه ارباب نوروز دَ بَله مه الّه کده،اَمو چیمچکه رَه دَ پیش شی اَندَختوم و آمَدوم.

خب دوستان عزیز،این بود یک قصه از این کتاب فرهنگی که برتان تقدیم کردم. در آخر برایتان توصیه می کنم که:" خودون شمو ای کتابه پیدا کنین و از قصه های شی لذت بوبرین."

زندگینامه هنرمند خوش صدای هزارستان شهید استاد سرور سرخوش.

2009-10-07T12:56:00.004+04:30

شهید سرور سرخوش مرد پيشگام در عرصه موسيقي مقاومت است كه همزمان با ورود شوروي به افغانستان راه و روش خود را تغيير داده و با سرودن و اجراي قطعات حاوي مظامين سياسي شور خاصي به جامعه ملتهب آن زمان بخشيد. شهید سرور سرخوش برادر كلان داوود سرخوش بوده و در ولسوالي دايكندي ولايت اروزگان بدنيا آمده بود و نهايت در سال 1362 بدست يك روحاني متعصب هزاره به قتل رسيد. اين واقعه همراه شد با قتل عام خانوادگي طوري كه از اطرافيان و نزديكان و مالي (حيوانات) كه در خانه شان بود هيچ يك زنده نماندند و تنها داوود سرخوش كه كوچك بود با پنهان شدن جان به سلامت برد. به هر صورت آغاز گر موسیقی مقاومت در افغانستان اگر نگوئييم لا اقل در بين هزاره ها شهید سرور سرخوش برادر بزرگ داود سرخوش بود او درد اجتماعی، سیاسی و تاریخی ملتش را نخستین بار با زبان وبیان موسیقی بازتاب داد. متاسفانه این بزرگ سیاسی سرا فرصت دیر ماندن برای رشد موسیقی افغانستان را نداشت و قربانی جهل و کوری حاکم بر مرز وبوم کشور گردید، جای بسیار تاسف است که شهید سرور سرخوش شايد بدون کدام دلیلی، تنها به خاطر فریاد درد مردمش توسط کوران فرهنگ کش ملتش به شهادت می رسد و قربانی بی شعوری ، نافهمی و کج اندیشی یک تعداد بی خردان پست که یاد از درد مردم را گناه کبیره شمرده وخنجر به روی فرهنگیان و ناجیان واقعی ملت می کشیدند. گرديد وجود احمقان، درد همیشۀ تاریخ هر ملت است. این موضوع زخم ژرفی بر دلی موسیقی ما بوده این ژرف زخم التیام نخواهدیافت یعنی جای سرخوش شهید در موسیقی مقاومت باوجود حضور هنر مند برومند داود سرخوش همچنان خالی است.

پشپو،رقص محلی هزارستان در حال از بین رفتن است!!!!!!!!؟؟

2009-09-08T09:45:00.009+04:30

یکی از بازی های سنتی هزارستان رقص پشپو است که در محافل عروسی توسط زنان و دختران انجام می شود.

این بازی طوری است که چند نفر از زنان یا دختران با لباس محلی دور عروس حلقه زده و با صدایی که بیشتر به صدای کبوتر شباهت دارد کلمه پشپو را زیر لب زمزمه می کنند. من نمونه فیلمی این بازی محلی را در پایین برایتان گذاشته ام. امیدوارم که از این فلم لذت ببرید.

اما حالا این بازی ها در هزارستان اجرا نمی شود و جایش را به موسیقی های مدرن داده است. چنانچه در محافل عروسی به جای اجرای این بازی ها هنرمندانی دعوت می شود که با آله های موسیقی مدرن و امروزی آهنگ می خوانند. در آخر از جوانان عزیز هزارستان(اعم از خواهران و برادران فرهنگ دوست) می خواهم که تا می توانند درحفظ و ترویج فرهنگ و هنر هزاره گی خودشان تلاش و کوشش کنند.

از روزگار صفدر تا امروز سخی زاده

2009-09-02T14:11:00.002+04:30

هرسال در کابل تلویزین طلوع برنامه ای دارد زیر نام ستاره افغان برای انتخاب بهترین خواننده که با رای تماشاچیان انتخاب می شود. اصل برنامه تقلیدی است از برنامه های مشابه در کشورهای غربی از قبیل امریکن آیدل، ایکس فکتور و غیره. این برنامه در زمان بسیار کوتاهی در میان مردم بسیار جای باز کرده است و میدانی شده است برای بالندگی استعدادهای نو. امسال رفیع نابزاده اول شد و حمید سخی زاده دوم و لیما سحر سوم.

در طول برگزاری این برنامه بسیاری ها با شوق بسیار تمام برنامه ها را دنبال می کردند. بر اساس ساختار قومی افغانستان بسیاری رای دادن ها رنگ قومی داشت که در چنین مواردی نه تنها بد نیست بلکه مدنی شدن تبارز احساسات قومی نیز می باشد. چنین ابراز احساسات قومی و ملی را معمولا در مسابقات فوتبال در بسیاری از کشورها می توان دید. مثلا حمایت کاتولیک ها از سیلتیک و پروتستان ها از رانجر در فوتبال اسکاتلند و یا در بازی بسیاری از تیم های ملی فوتبال. تبارز احساسات ملی در برنامه موسیقی یوروویژن.
در کنار بسیاری از جنبه های قابل بررسی این برنامه، نکته قابل توجه مقدار شور و شوق جامعه هزاره در حمایت از حمید سخی زاده بود. جامعه ای که روزگار سخت موسیقی و خوانندگی در دهه های گذشته را به خوبی به یاد دارد. روزگار سخت صفدر و دمبوره ی صفدر.
نام صفدر توکلی در میان نسلی از جامعه هزاره مترادف با دمبوره و چهاربیته است و در عین حال همین نسل به خوبی به یاد دارد که هیچ نامی به اندازه ی نام صفدر و دمبوره اش در درون جامعه بد جلوه داده نمی شد و تابو نبود.
صفدر تاریخ پنهان موسیقی در میان هزاره ها است. یک روی این تاریخ دشمنی شدید سنت دینی جامعه با موسیقی است و روی دیگرش مقاومت یک آدم تا پای جان برای نواختن دمبوره اش. گفته می شود که حتی پدر صفدر از نواختن دمبوره نفرت داشته است. صفدر همیشه دمبوره ی خود را لا به لای بستره ی خانه پنهان می کرده است. روزی وقتی پدرش دمبوره صفدر را پیدا می کند صفدر از ترس پدر از خانه می گریزد. اما این فقط پدرش نبود که طاقت دمبوره ی صفدر را نداشت بلکه تمام روزگارش با صفدر و دمبوره اش سر جنگ داشت. از ملاهای حسینیه ها تا عادی ترین های جامعه هزاره. اما عشق صفدر به دمبوره مهمتر از جانش بود و امروز بعد از یک تاریخ رنج سربلند دمبوره اش را می نوازد تا دمبوره را چون میراث مشترک مردمش به نسلی دیگر به امانت بگذارد. نسلی که نه رنج صفدر را می کشند و نه شاید روزگار صفدر را به خاطر داشته باشند. برای صفدر دستور مرگ می گرفتند و اما برای حمید سخی زاده هزینه می کنند تا نامش پرآوازه تر شود.

فقط دمبوره نیست که از دست نسلی به نسل دیگر می رسد بلکه دمبوره ی صفدر همچنان حکایت جامعه هزاره را می کند، قصه ی راه درازی که این جامعه پیموده است و می پیماید. روزگار گذشت اما صفدر ماند. دمبوره اش ماند. سختی بسیار دیده است تا دمبوره و چهار بیته اش را به سخی زاده ها رسانده است تا بخوانند:

نوربند نوربند نوربنده

نوربند بیه نوربنده

داغشی ده دیل مه منده

امو دوختری قومای مه

جونه مرگ خیلی نوربنده

امو دوختری قومای مه

پیغام کده برای مه

نوربند نوربند نوربنده

نوربند بیه نوربنده

داغشی ده دیل مه منده.

منبع این مطلب

معرفی هنرمند محبوب و حنجره طلایی هزارستان داوود "سرخوش"

2009-08-25T12:15:00.004+04:30

داوود سرخوش هنرمند دلهاست. این هنرمند حنجره طلایی هزارستان سالهاست که با صدای دلنشین و گیرایش گوشهای هموطنان ما را نوازش داده است. داود سرخوش، میراث دار آوازخوانی برادرش شهید استاد سرور سرخوش است که خود یکی از آواز خوانان معروف و خوش صدای محلی در نواحی مرکزی افغانستان بود. داود سرخوش در اول، پا جای پای برادرش شهید استاد سرور سرخوش گذاشت و با خواندن آهنگهای محلی هزاره گی پا به جهان بزرگ موسیقی گذاشت . داوود سرخوش در سال 1350 در قريه قوجور باش ولایت دايكندي دیده به جهان گشود. خود او در مصاحبه با روزنامه همشهري چاپ تهران مورخ 16/11/1380 اين چنين ميگويد: در سال 1362 بعد از شهادت برادرم سرور سرخوش آواره شهر كويته پاكستان شدم برادرم زمينه هاي خوانندگي را درمن پديدار نموده بود ولي تا زماني كه به پاكستان رسيدم هيچ گونه تصميم جدي در وجودم شكل نگرفته بود در پاكستان مجبور بودم براي گذران زندگي كار كنم تا اين كه در سال 1365 چند نفر از فرهنگيان مرا به اجراي كانسرتي دعوت نمودند اين در حالي بود كه من حتي نميدانستم كانسرت چيست به هر صورت رفتيم و وارد سالن شديم در آنجا اعلام شد كه سرخوش براي شما ميخواند به محض رفتن روي صحنه چون سن و سال كمي داشتم بسياري از حاضران سالن را ترك نمودند اولين آهنگ انقلابي بود و دومين آهنگ هزارگي همينها سبب شد بسياري از كساني كه جلسه را ترك كرده بودند باز به سر جايهايشان آمدند و بسيار اجرايم را تشويق نمودند اجراي آهنگ انقلابي در آن موقعيت بسيار با استقبال روبرو شد و با آن كه حرفه اي نبودم ولي آن كنسرت را هنوز منحيث يك خاطره خوش بياد دارم. پس از آن بود كه موسيقي را بطور حرفه اي دنبال نمودم در ابتدا با توجه به وضع موجود آن زمان و سن كم غالب اشعارم انقلابي و قوم گرايانه بود. در اين سالها تا سال 1376 مجموعا 14 كاست از من منتشر شد كه دربعضي از آنها حتي صداي من هم در آن نبود و به نام من بيرون آمده بود. سال 1376 با سفرهايي كه به خاك افغانستان داشتم به اين فكر افتادم كه بايد روند را تغيير داد و از درد هاي ملت افغانستان بگويم كه نتيجه آن آلبوم سرزمين من بود آن زمان طالبان در افغانستان حاكم بودند و جو پاكستان هم بدليل نفوذ طالبان براي هنرمندان نا امن شده بود طوري كه چندين هنرمند به قتل رسيده بودند براي همين پس از كانسرتي كه در لندن داشتم ترجيح دادم در اين شهر بمانم در سال 1997 كه در لندن بودم همكاري من با امير جان صبوري منجر به تهيه آلبوم سرزمين من گشت كه تعدادي از آهنگها در كويته و كار نهايي آن در لندن به انجام رسيد آلبوم سرزمين من غالب اشعار و كمپوز از امير جان صبوري بود. این آلبوم هنرمند توانای هزارستان داوود سرخوش با رباعی زیر آغاز می شود: دو رهبر خفته بر روي دو بستر دو عسكر خسته در بين دو سنگر دو رهبر پشت ميز صلح خندان دو بيرق بر سر گور دو عسكر داوود سرخوش تا هنوز چهار آلبوم هنری به نام های :پری جو،سیاه و سفید،سرزمین من و آلبوم مریم به بازار های هنری عرضه کرده است. وی علاوه بر دمبوره به چندین آله موسیقی دیگر نیز تسلط کامل دارد و همچنان می تواند به زبان های اردو ،انگلیسی و آلمانی حرف بزند. او هم اينك صاحب سه فرزند پسر است او هم اکنون در اتریش زندگی می کند و دارای سه فرزند پسر است.

مصاحبه با هنرمند محبوب مناطق مرکزی کشور استادعلی دریاب

2009-08-18T12:06:00.002+04:30

خوشبختانه مه تانستم که به قسم تلفنی با هنرمند خوش آواز هزارستان استاد علی دریاب مصاحبه ای ره انجام بتم که توجه شما عزیزان ره به خواندن آن جلب می کنم. س:استاد دریاب اولترازهمه تشکر می کنم ازی که وقت گرانبهای خوده داختیار مه گذاشتین. ج:مه هم از شما بسیار تشکر می کنم. س: دریاب صایب به عنوان اولین سوال از شما می پرسم که چطوشد هنرمند شدین؟ ج:چیزی که باعث علاقه مه به موسیقی شد کست های استاد صفدر توکلی و کست های استاد سرور سرخوش شهیدبود و همچنان از خانواده ما یکی از کاکاهایم هنرمند بود که دمبوره می نواخت و آواز می خواند، س:خب استاد دریاب سوال دومه ای قسم خدمت شما مطرح می کنم که شما موسیقی ره از کی آموختین و در عرصه موسیقی استادتان کی بوده؟ ج:مه د سن پانزده سالگی که به موسیقی روی آوردم استاد مشخص نداشتم،یعنی مه موسیقی ره زیر دست استاد یاد نگرفتم،صرف علاقه زیاد به موسیقی داشتم و همیشه کست های دمبوره ره گوش می کدم و از روی همی کست ها تمرین می کدم تا که دمبوره به شکل اساسی آن یاد گرفتم. س: استاد محترم علی دریاب میشه بوگویین که شما چند فرزند دارین و آیا از فرزندان شما هم کسی به موسیقی علاقه دارن یانه؟ ج:مه فعلا چهار تا اولاد دارم که همه شان خورد استن و هیچکدام شان توانایی ایره ندارن که موسیقی ره یاد بگیرن. س: دریاب صایب نگفتین که غیر از دمبوره کدام آله موسیقی دگه ام نواخته می تا نین یا نه؟ ج:مه البته دمبوره ره تا او جایی که خودتان می شنوین یاد دارم و غیر از دمبوره هارمونیه نواخته می تانم که مدت شش ماه زیر دست استاد هارمونیه ره یاد گرفتم ولی مه زیاد تر به دمبوره کوشش می کنم بخاطریکه دمبوره موسیقی اصیل هزاره گی خودما است ، در کل گفته می تانم که مه دو آله موسیقی ،دمبوره و هارمونیه ره نواخته می تانم. س:خب استاد دریاب با ایکه شما کست های زیادی در بازار دارین،شمار ای که کست ها به چند تا میرسیه یعنی چند کست در بازار دارین؟ ج:شمارکست هایی که به شکل خصوصی در محافل به فرمایش یک عده دوستا ثبت شده و ای کست ها به مرور زمان به بازار عرضه شده تقریبا به پنجاه تا میرسه. س:بسیار خوب استاد دریاب به عنوان آخرین سوال از شما می پرسم که آیا کدام آلبوم نوی روی دست دارین یانه؟ ج:تصمیمه خو مه بری همیشه دارم که بتانم چیزایی در خدمت علاقه مندان هنر هزاره گی قرار بتم،و در جواب سوالتان بگویم که بله مه قصد دارم که د امی زودی ها یک کستی ره به دسترس علاقه مندان محترم هنر هزاره گی قرار بتم. س:خب استاد علی دریاب هنرمند توانای مناطق مرکزی کشور تشکر ازی که د ای مصاحبه مره یاری کدین و وقت خوده د اختیار مه گذاشتین. ج:تشکر از شما هم.زنده باشین. بیننده های عزیز وبلاگ آزره بامیانی باد از دیدو نظر از یاد شمو نروه!!!!

بیوگرافی هنرمند محبوب هزارستان اسدالله مالستانی

2009-08-17T15:49:00.001+04:30

ايشان از خوانندگان جوان مالستان است و بيشتر سبک آبه مرزا را دنبال کرده واز غيچک، دمبوره و پيانو استفاده مي کند. اسد در حيطه نوآوري نيز تلاش هاي را انجام داده که در خور تحسين است، اما در مجموع کارهاي فعلي اورا مي توان به عنوان يک تجربه ياد کرد که بايد پخته شود. اما آنچه موسيقي مالستان و در كل، هنرمندان جوان هزارستان را تهديد مي كند، خواندن هاي تقليدي، كليشه اي و بيشتر هم تكراري است كه جنبه هاي روز مصرفي آنها كاملاً مشهود است. البته در هرجامعه اي كه هنر مندانش، جهت دهي نشود، به طور طبيعي اين وضعيت را خواهد داشت. امروزه بيشتري از جوانان به موسيقي و دمبوره هزارگي، صرفاً به عنوان يك ابزارسرگرمي به آن نگاه مي كنند تا نگاه ارزشي وهنري. دقيقاً اين مطلب متأثر از فضاي حاكم در جامعه نيز خواهد بودكه از سالهاي دور به اين سو به آن نگاه شده است. سخن آخر اين كه با همه ي آنچه تا حال گفته شد، دمبوره در ميان جوانان مالستان ـ درقسمت تمرين و يادگيري و در شنيدن ـ يك امر رايج است. هم اكنون در بيشتري از اتاق هاي كارگري در ايران دمبوره وجود دارد كه جوانان كارگر بعداز تعطيلي كار ـ به قول خودشان ـ با يك پنجه دمبوره زدن، خستگي ناشي از كار و دوري از خانواده را از خود به در مي كنند. كاست هاي هم دست به دست مي شود كه اكثراً‌ در اين مراكز ظبط شده است. از امتيازات اين كاست ها اين است كه به خوبي مسأله مهاجرت، عشق به وطن، عشق و دلداگي در آ ن ها ديده مي شود كه خود تاريخ نانوشته ي از مهاجرت و روزگار فعلي را بيان مي كند. چه بسا استعداد هاي قابل توجهي هم در ميان چنين جواناني يافت مي شود كه نياز به حمايت وتشويق دارند. در داخل منطقه نیز تعداد زيادي از جوانان به دور از غوغاسالاري مسولين گروهها، قريدارها، ارباب‌ها و... به کارهاي روزمره خود مشغول بوده، و عده اي به گسترش‌موسيقي‌هزارگي، آن هم به سبک مالستاني آن، مشغول هستند. درسال‌هاي اخير، هنر موسيقي محلي در مالستان بسيار رشد‌کرده‌است و دراين راستا به چهره‌هاي‌جديدي، چون: سرور‌اخلاقي، غريب‌يار، اسدالله و... مي‌توان اشاره‌کرد. از ميان قشر‌زنان نيز پنج شش تن از دختران، دونفري کست‌هاي‌خويش را به صورت ناشناس بيرون داده اند که هرکدام را مي توان ميراث دار‌دلارام يا آبه‌ميرزاي مالستاني ناميد. غيچک، دمبوره، پيانو، سه وسيله‌ي مشهور موسيقي در مالستان‌است که نوازندگان آن‌ها براي اهل هنر چهر‌هاي نام آشناست، اما درميان جامعه به صورت آشکار، اين‌طور‌نيست؛ زيرا مخالفين‌موسيقي و دمبوره‌ي‌هزارگي هنوز قدرت را دردست دارند تا به تخريب‌سازي‌شخصيت آن‌ها بپردازند. اما باوجوداين، توجه به هنرهاي زيبا و تکيه بر تاريخ و فرهنگ قومي و ملي درميان نسل‌نوين‌جامعه کاملاً هويداست و کم‌کم احساس مي شود، هنر‌موسيقي از محافل شخصي و اغلب سفارشي و بازاري بيرون آمده و با جهت دهي‌هاي‌لازم، وارد جامعه‌شود. اين واقعيت‌اجتماعي درصورتي جايگاه‌اصلي خود را خواهد يافت که نگاه جامعه و روحانيت ما نسبت به پديده هاي اجتماعي و تاريخي تغيير‌کند و هنرمندان ما، مورد تشويق قرار گيرد. منبع این مطلب

بیوگرافی استاد علی دریاب هنرمند محبوب و خوش آواز هزارستان.

2009-08-06T09:21:00.002+04:30

علی دریاب هنرمند خوش آواز هزارستان، در سال 1351در یک خانواده روشنفکر در ولسوالی بندرو سنگتخت ولایت دایکندی دیده به جهان گشود..بعد از سال1363در اثر جنگ های منطقوی مجبور به ترک وطن گردید و مدت کمتر از سه سال در ایران مهاجر بود، دریاب در دیار هجرت برای خاموش نمودن رنج وغم خود،به موسیقی روی آورد و در اوقات فراغت و بیکاری موسیقی محلی یعنی دمبوره و آواز خوانی را یاد می گرفت. در اواخر سال1365با اعلان آشتی ملی حکومت آن وقت دوباره به وطن عودت کرد ودر ولایت غور رفت تا از آن طریق به زادگاهش یعنی ولسوالی بندر و سنگتخت و لایت دایکندی برگردد ولی از طرف مسئولین ولایت غور به خدمت عسکری جذب گردید و مدت شش ماه از آن طریق به مردم خود خدمت کرد،بعد از آن از طرف مسئولین ولایت غور به صاحب منصبی دعوت شد که مدت هفت سال در ولایت غور مصروف کارهای عسکری بود و از آن طریق به وطن و مردم خود خدمت می کرد و همزمان عضو گروپ موسیقی جوانان هم بود. در سال 1371تحول دیگری در زندگی دریاب رخ داد و به رتبه دوم بریدمن وظیفه خود را ترک کرد و به زادگاهش در ولایت دایکندی برگشت،متأسفانه جنگهای خانمانسوز ادامه داشت و دریاب در اثر همان جنگها دچا مریضی شد و جهت تداوی به کویته پاکستان سفر کرد ومدت دوسال در کویته پاکستان زندگی کرد،در آنجا با هنرمندان زیادی آشنائی پیدا کرد،با داوود سرخوش از قبل آشنائی داشت و با سایر هنرمندان چون رجب علی حیدری و امان یوسفی شناخت حاصل نمود و از طرف رجب علی در کنسرتی که در تالار تنظیم برگزار شده بود دعوت شد.دریاب در این کنسرت اشتراک کرد،البته این اولین کنسرتی بود که دریاب استژ می رفت،در یاب بعد از آن در طوی ها و محافل خصوصی اشتراک می کرد. دریاب در اواخر سال 1375 به وطن برگشت و شنیده بود که در بامیان گروپ موسیقی تحت رهبری آقای توکلی تنظیم شده است و به همین سبب در اوایل سال1377به ولایت باستانی بامیان رفت و از طرف حزب و حدت به عنوان مدیرفنی کلتور مقرر گردید و چندین کنسرت همرای دیگرهنرمندان اجرا کرد،دیری نگذشته بود که جنگ طالبان شدت یافت و بامیان زیبا به دست طالبان سقوط کرد و هنر و موسیقی بجای خود خاموش ماند. دریاب بعد ازسقوط طالبان به کابل رفت و شامل رادیو و تلویزیون ملی شد و تا هنوز در رادیو و تلویزیون ملی به حیث یک هنرمند ایفای وظیفه می نماید. دریاب تا هنوزدر بعضی ولایات کشور چون مزار شریف،کابل،شبرغان،بامیان باستان،پل خمری،کنسرت ها متعددی اجرا کرده و آثار هنری اش به پنجاه عدد کست می رسد که علاقه مندان زیادی دارد. اودر سال 1377ازدواج کرده و ثمره ازدواجش چهار طفل می باشد،و حالا در کابل زندگی می کند. بیننده های محترم وبلاگ آزره بامیانی باد از دیدو نظر از یاد شمو نروه!!

از بین رفتن محبوبیت هنرهای بومی و سنتی در بین مردم مناطق مرکزی افغانستان:

2009-08-05T18:22:00.001+04:30

با تأسف باید بگویم که هنرهای سنتی و محلی در مناطف مرکزی کشور در حال از بین رفتن است. این هنر ها به خصوص نواختن دمبوره و غیچک، زمانی در بین مردم این مناطق محبوبیت خاصی داشته است. به طوری که در آن محفل عروسی که کست، هنرمندان محبوبی چون استاد علی " دریاب"، مرحوم شهید استاد سرور"سرخوش"، استاد صفدر" توکلی"، خیر علی" شهرستانی" و امان "یوسفی" پخش نمی شد، آن محفل را خالی از رنگ و رونق می دانستند. MP3 playerوMP4 player دمبوره و غیچک گوش نمی کند،حالا به بازار ها آمده و همه جوانان موسیقی مدرن و عصری گوش می کنند. موسیقی غربی، هندی و ایرانی به حدی در بین جوانان این مناطق برای خود جا باز به دست موسیقی هندی وایرانی به حدی در بین به دست موسیقی غربی، هندی و ایرانیMP3 player جوانان این مناطق محبوبیت پیدا کرده که هریک از جوانان را ببینی گوش می کنند. اما در مورد دمبوره و غیچک که جز هنرهای اصیل و سنتی شان است، هیچ اطلاعی ندارند. این جوانانی که تحت تأثیر فرهنگ بیگانه قرار گرفته اند، سختی هایی که استاد صفدر "توکلی" برای یاد گرفتن دمبوره کشیده است را ندیده اند. این ها شهادت مرحوم شهید استاد سرور"سرخوش" را که جرمش نواختن دمبوره و غیچک بود از یاد برده اند. هنرمند محبوب و خوش آواز هزارستان، استاد میرچمن سلطانی درباره این جوان هایی که از فرهنگ خود خبری ندارند و تحت تأثیر فرهنگ بیگانکان قرار گرفته اند یک آهنگ بسیار زیبا خوانده که من شعرش را در این جا برایتان تقدیم می نمایم: باچه از ایرو امده نانه بیخی نون موگه سرکی پیش خنه ره الی خیابون موگه خانه همسایه موره پشت زنیبل و کلنگ همسایه نموفامه، زنبیله فورغون موگه سر شمو درد نکنه دیست شمو درد نکنه بیرار آبه خوده الی دایی جون مو گه باچه از ایرو امده نانه بیخی نون موگه سرکی پیش خنه ره الی خیابون موگه در آخر امیدوارم که جوانان عزیز ما، به جای رفتن به طرف فرهنگ بیگانگان، در تلاش این باشند که هرچه بیشتر فرهنگ و هنر خود را توسعه بدهند.